Qlaira to lek antykoncepcyjny, którego substancje czynne to walerianian estradiolu oraz dienogest. Oba należą do grup steroidowych hormonów płciowych. Lek ten ma charakter sekwencyjny. Oznacza to, że każda tabletka zawiera inną dawkę wspomnianych przed chwilą hormonów. Poniższy artykuł skupi się na wyjaśnieniu, czym jest Qlaira, jakie jest jej działanie, dawkowanie, potencjalne przeciwwskazania.
Ile tabletek zawiera opakowanie Qlaira?
Każdy blister leku Qlaira zawiera 28 tabletek. Warto w tym miejscu wspomnieć, że 28 = 2+5+17+2+2. Każda z tych liczb reprezentuje ilość tabletek w danej sekwencji stosowania leku Qlaira.
Pierwsza faza to dwie tabletki barwy ciemnożółtej. Każda tabletka zawiera 3 miligramy walerianianu estradiolu .
W drugiej fazie pacjentka przyjmuje aż pięć tabletek. Są one koloru czerwonego i zawierają 2 mg walerianianu estradiolu w parze z 2 miligramami dienogestu.
Faza trzecia to aż siedemnaście tabletek, tym razem ciemnożółtych. Qlaira w tym momencie dalej dostarcza 2 mg walerianianu estradiolu . Jednak dawka dienogestu zostaje zwiększona do 3 miligramów.
W fazie czwartej pacjentka przyjmie 2 tabletki, z których każda dostarczy 1 mg walerianianu estradiolu.
W fazie piątej dochodzi do przyjęcia tabletek placebo barwy białej. Nie spotyka się w nich substancji czynnych leku. Ze względu na brak substancji czynnych ich pominięcie nie stwarza jakichkolwiek problemów.
Jakie substancje pomocnicze zawiera Qlaira i czy jest bezpieczna przy nietolerancji laktozy?
Lek Qlaira zawiera laktozę jednowodną, dlatego jego stosowanie nie jest zalecane u pacjentek z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami: nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Pozostałe substancje pomocnicze to m.in. skrobia kukurydziana, powidon, stearynian magnezu, sacharoza, węglan wapnia, talk oraz wosk carnauba. Charakterystyczne kolory tabletek poszczególnych faz uzyskano dzięki barwnikom — tlenkom żelaza (żółtemu, czerwonemu, czarnemu) i dwutlenkowi tytanu. Preparat nie zawiera glutenu.
Jakie leki mogą wchodzić w interakcje z Qlaira?
Skuteczność antykoncepcyjna leku Qlaira może być zmniejszona przez substancje indukujące enzymy wątrobowe CYP3A4. Do tej grupy należą liczne leki przeciwpadaczkowe — fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, primidon, topiramat, okskarbazepina i felbamatan — a także ryfampicyna (stosowana m.in. w leczeniu gruźlicy) oraz gryzeofulwina (lek przeciwgrzybiczy). Na stężenie hormonów wpływają również preparaty ziołowe z dziurawcem zwyczajnym (Hypericum perforatum) oraz niektóre leki antyretrowirusowe stosowane w terapii HIV — zarówno inhibitory proteazy, jak i nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NNRTI).
Z drugiej strony Qlaira sama może zmieniać stężenie innych substancji: zwiększa stężenie cyklosporyny (co grozi toksycznością) oraz teofiliny. W przypadku konieczności przyjmowania leków nasilających metabolizm hormonów zaleca się stosowanie dodatkowej niehormonalnej antykoncepcji przez cały czas trwania terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu.
Ile kosztuje Qlaira i czy jest refundowana?
Orientacyjna cena apteczna opakowania leku Qlaira, zawierającego 28 tabletek, wynosi około 44,00 zł. Produkt leczniczy nie podlega refundacji i dostępny jest z odpłatnością w wysokości 100%. Wydawany jest wyłącznie z przepisu lekarza (Rp) — można go nabyć zarówno w aptekach stacjonarnych, jak i wysyłkowych. Producentem preparatu jest firma Bayer AG z siedzibą w Niemczech.
Qlaira - dawkowanie
Qlaira tabletki powlekane przepisuje lekarz i to on, na podstawie wywiadu z pacjentką, decyduje o dawce. Jednak w większości przypadków antykoncepcję doustną stosuje się w oparciu o informacje, jakie producent zamieszcza na opakowaniu.
Ważnym jest, by Qlaira tabletki powlekane były przyjmowane (w miarę możliwości) o jednakowej porze przez cały okres stosowania leku qlaira. W dawkowaniu nie przewiduje się przerw. Jedno opakowanie należy zużyć w ciągu 28 następujących po sobie dni. Tabletka powinna zostać popita niewielką ilością wody.
Co zrobić, gdy zapomnisz wziąć tabletkę Qlaira lub wystąpią wymioty i biegunka?
Jeśli opóźnienie w przyjęciu tabletki nie przekracza 12 godzin, wystarczy zażyć ją natychmiast i kontynuować schemat o zwykłej porze — dodatkowa antykoncepcja nie jest konieczna. Przy opóźnieniu dłuższym niż 12 godzin skuteczność może być obniżona; ryzyko jest największe wtedy, gdy pominięta tabletka pochodzi z początku blistra lub jest ostatnią aktywną tabletką trzeciej fazy. Tabletek placebo (dwie ostatnie w blistrze) pomijać nie trzeba — nie mają wartości antykoncepcyjnej i nie wymagają uzupełnienia.
Wymioty lub ciężka biegunka, które wystąpią w ciągu 3–4 godzin po przyjęciu tabletki, należy traktować tak samo jak jej pominięcie. Jeżeli zaburzenia żołądkowo-jelitowe utrzymują się dłużej niż 7 dni, zaleca się stosowanie dodatkowej niehormonalnej metody antykoncepcji (np. prezerwatywy) przez co najmniej 9 kolejnych dni przyjmowania aktywnych tabletek oraz konsultację z lekarzem.
Jak prawidłowo stosować Qlaira i w jakich warunkach ją przechowywać?
Tabletkę przyjmuje się doustnie raz dziennie, o stałej porze, zgodnie z kierunkiem strzałek na blistrze. Połykana jest w całości, popijana wodą — niezależnie od posiłku. Lek należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, w oryginalnym blistrze, z dala od wilgoci i bezpośredniego światła; nie wolno go zamrażać. Po upływie terminu ważności (EXP) podanego na opakowaniu preparatu nie należy stosować. Niewykorzystane tabletki trzeba oddać do apteki — nie wyrzucać ich do kanalizacji ani z odpadami komunalnymi.
Qlaira - wskazania
Warunki wstępne
Złożone doustne preparaty antykoncepcyjne, takie jak omawiany lek, nie mogą być stosowane w sposób nieustrukturyzowany.
Qlaira tabletki powlekane rozpoczyna się w pierwszym dniu krwawienia miesiączkowego, jeśli pacjentka w okresie miesiąca poprzedzającego start stosowania Qlaira.
Jeśli Qlaira zastępuje system transdermalny lub terapeutyczny dopochwowy, jej stosowanie rozpoczyna się w dniu, w którym ów system został usunięty.
W przypadku, w którym pacjentka stosowała wcześniej inne złożone doustne preparaty antykoncepcyjne, Qlaira tabletki powlekane należy zacząć przyjmować dzień po dniu przyjmowania ostatnich tabletek poprzedniego preparatu.
Jeszcze inną okolicznością jest stosowanie tabletek zawierających sam progestagen (do tej grupy należy dienogest, jedna z substancji czynnych leku. Tu zaprzestanie stosowania preparatu może nastąpić w dowolnym momencie. Po doustne złożone preparaty antykoncepcyjne takie jak Qlaira można sięgnąć nawet w tym samym dniu.
Nieco inaczej wygląda kwestia progestagenu pochodzącego ze wstrzyknięć lub implantów. W przypadku implantu Qlaira tabletki powlekane można stosować już w dniu usunięcia. Z kolei pacjentki wstrzykujące poprzedni preparat mogą przyjąć pierwszą dawkę nowego leku w chwili, w której planowana była następna iniekcja.
Jeśli u pacjentki doszło do poronienia w trzecim trymestrze ciąży, może ona od razu sięgnąć po Qlaira tabletki powlekane, jeśli zgodę wyraził lekarz.
Ostatnią kategorię warunków wstępnych tworzą zbiorczo urodzenie dziecka, karmienie piersią i poronienie w drugim trymestrze. Po porodzie lub poronieniu Qlaira tabletki powlekane należy zacząć przyjmować między 21 a 28. dniem od wydarzenia.
Jak działa Qlaira i czym różni się od klasycznych tabletek antykoncepcyjnych?
Qlaira to czterofazowy doustny środek antykoncepcyjny działający na trzech poziomach: hamuje owulację, zmienia właściwości śluzu szyjkowego w sposób utrudniający migrację plemników oraz modyfikuje błonę śluzową macicy, co uniemożliwia implantację. Zasadnicza różnica w porównaniu z klasycznymi tabletkami polega na rodzaju zastosowanego estrogenu — zamiast syntetycznego etynyloestradiolu Qlaira zawiera walerianian estradiolu (EV), który po wchłonięciu przekształca się w naturalny 17β-estradiol, identyczny z hormonem produkowanym przez jajniki.
Drugim składnikiem aktywnym jest dienogest (DNG) — progestagen o silnym działaniu antyandrogennym, osiągający maksymalne stężenie w osoczu po około 1,5 godziny, z okresem półtrwania wynoszącym około 11 godzin. Profil estrogenowy zbliżony do fizjologicznego cyklu może przekładać się na mniejszą częstość działań niepożądanych typowych dla etynyloestradiolu, takich jak nudności, bóle głowy czy zatrzymanie wody w organizmie. Lek jest przeznaczony dla kobiet od wystąpienia pierwszej miesiączki (menarche) do okresu przedmenopauzalnego.
Kiedy warto sięgnąć po ten lek?
Leczenie silnego krwawienia menstruacyjnego
Podstawą do sięgnięcia po Qlaira zazwyczaj jest leczenie silnego krwawienia menstruacyjnego. Za silne uznaje się takie krwawienie z dróg rodnych, które doprowadziło do utraty co najmniej 80 ml krwi w jednym cyklu miesiączkowym. Konsekwencją takiej przypadłości może być niedokrwistość. Jednak leczenie silnego krwawienia menstruacyjnego umożliwia wyłącznie nieobecność zmian patologicznych.
Zapobieganie ciąży
Qlaira jest lekiem antykoncepcyjnym, zatem, rzecz jasna, przyciąga zainteresowanie pacjentek pragnących uniknąć ciąży. Działanie steroidowych hormonów płciowych, substancji czynnych czynnych tego leku powoduje hamowanie owulacji. Bez komórki jajowej w jajowodzie niemożliwe jest zapłodnienie. Ponadto Qlaira hamuje proces dojrzewania pęcherzyków Graafa. To z tychże, w kluczowej fazie cyklu menstruacyjnego uwalnia się komórka jajowa, by finalnie trafić do jajowodu. Na zapobieganie ciąży wpływ mają także zmiany w błonie śluzowej macicy, przez które spada tempo ruchu plemników. Zmiany w błonie śluzowej macicy zmieniają także perystaltykę jajowodów. Jednak hamowanie owulacji gwarantuje wyłącznie poprawne dawkowanie.
Qlaira - przeciwskazania
Niestety, nie każda pacjentka może skorzystać z dobrodziejstw leku. Substancje czynne w połączeniu z niektórymi chorobami mogą wywołać działania niepożądane.
Qlaira a występowanie lub ryzyko żylnej choroby zakrzepowo zatorowej
Ryzyko wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo zatorowej nie pozwala na wdrożenie kuracji tym lekiem. Czynnikami zwiastującymi możliwość tej choroby będą między innymi zawał lub dławica piersiowa. O ryzyku może świadczyć także stwierdzony niedobór białka c, odporność na owo białko w aktywowanej postaci, a także niedobór białka S i/lub antytrombiny III.
Ryzyko wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo zatorowej może bowiem doprowadzić do realnego jej wystąpienia. Leczy się ją bowiem preparatami przeciwzakrzepowymi, które wchodzą w negatywne interakcje z Qlaira.
Przebycie wyżej wspomnianej choroby również wymusza po sięgnięcie po inne złożone doustne preparaty antykoncepcyjne. Niedobór białka c i inne czynniki ryzyka nie pozwalają na ten lek.
Oznaką zwiększonego ryzyka wad wrodzonych może być także obecność przeciwciał antyfosfolipidowych lub hiperhomocystoinemia. Żylnej choroby zakrzepowo zatorowej mogą się także spodziewać osoby, których najbliżsi krewni borykali się z tą przypadłością.
Czynniki natury neurologicznej
Mózg i neurony także mają wpływ na możliwość wdrożenia leczenia tym lekiem. Wiele pacjentek cierpi na migrenę. Jeśli w jej przebiegu lekarz stwierdził wystąpienie ogniskowych objawów neurologicznych, stosowanie leku jest niemożliwe.
Czynniki natury onkologicznej
Podejrzenie wystąpienia nowotworów zależnych także oznacza niemożność stosowania tego preparatu. Jeśli pacjentka ma jakiekolwiek wątpliwości, onkolog powinien przeprowadzić u niej stosowane badania w celu wykluczenia nowotworów złośliwych.
Zaburzenia czynności wątroby mogą mieć podłoże onkologiczne, jeśli są efektem nowotworu tejże. Jednak każde z nich jest przeciwwskazaniem.
Ofiary nowotworów narządów płciowych także powinny rozważyć inne metody walki ze zbyt obfitymi miesiączkami lub zapobiegania ciąży. Krwawienie z dróg rodnych, będące jednym z powikłań tychże, także jest przeciwwskazaniem.
Czynniki natury farmakologicznej
Reakcje nadwrażliwości na którykolwiek z hormonów lub laktozę stanowiącą ich substancję pomocniczą także nie pozwalają na zastosowanie preparatu.
Czynniki natury trawiennej
Pacjentki chorujące na przewlekłe zapalenie jelit powinny zachować ostrożność w stosowaniu tego leku. Jednak ostrożność nie oznacza jednoznacznego wykluczenia stosowania doustnego takiej formy antykoncepcji.
Qlaira a masa ciała pacjentki
Pacjentki stosujące omawiany preparat bardzo często zgłaszają, że dotknęło je zwiększenie masy ciała. Często ma ono charakter bardzo gwałtowny. Ponieważ masa zwiększa wskutek przyrostu tkanki tłuszczowej, mogą wystąpić także powikłania wynikłe z otyłości. Zwiększenia masy ciała jest rezultatem znacznie zwiększonego apetytu i przyjmowania dalece większych ilości pokarmów. Oczywiście zapotrzebowanie kaloryczne pacjentki pozostało bez zmian, zatem organizm zmagazynował nadwyżkę jako tkankę tłuszczową.
Działania niepożądane mogą także przejawić się jako zmniejszenie masy ciała. Jednak z danych zgromadzonych przez producenta jest to działanie niezwykle rzadkie. Zmniejszenie masy ciała jest owocem zmniejszonego poziomu apetytu u pacjentki.
Wpływ na mięśnie
Substancje czynne leku mogą także odbić się na mięśniach przyjmujących je pacjentek. Część z nich już po przyjęciu pierwszych tabletek skarży się na bóle mięśni. Z tego względu pacjentki o ambicjach sportowych powinny przemyśleć, czy na pewno chcą stosować ten lek. Mogą im także zaszkodzić zaburzenia snu, o których więcej zostanie powiedziane poniżej.
Wpływ na sferę psychiczną
Pacjentki przyjmujące ten lek zgłaszają czasem pobudzenie psychoruchowe. Pod nieco zawiłym terminem kryją się problemy z koncentracją, a także większą aktywnością, nawet w trakcie siedzenia.
Zaburzenia snu także mogą być niepożądanym efektem. Innym problemem, jakie lek może spowodować w sferze psychicznej, są wahania nastroju. Jeśli połączyć je z regularnym niedosypianiem, problem może się znacząco zaognić.
Wpływ na nowotwory
Niestety Qlaira w nielicznych przypadkach może spowodować nowotwór. Często są to mięśniaki macicy. Na całe szczęście nie są to zmiany nowotworowe o charakterze złośliwym, a jedynie łagodnym. Niemniej mięśniaki macicy pozostają zmianami nowotworowymi. Nie są groźne dla życia, ale w najskrajniejszych przypadkach ich rozmiar przekracza rozmiar samej macicy.
Wpływ na układ trawienny
Substancje czynne leki mogą także prowadzić do biegunki czy wymiotów. Ich wystąpienie to szczególnie groźny objaw. W razie ich wystąpienia należy postępować w sposób następujący.
Wymioty do czterech godzin po przyjęciu tabletki wymuszają konieczność wzięcia następnej. Poprzednia nie zdążyła się bowiem przedostać do organizmu pacjentki. Drugą dawkę powinno się przyjąć poniżej dwunastu godzin przed przewidzianym przyjęciem poprzedniej.
Upływ dwunastu godzin mocno komplikuje sytuację. W takim wypadku tabletkę traktuje się jako pominiętą. Co robić w takim wypadku? Można przyjąć dwie tabletki, by nadrobić zaległość. Kroku tego nie trzeba przeprowadzać, jeśli doszło do pominięcia przyjmowania tabletek placebo.
W niektórych przypadkach skuteczność Qlaira może spaść na tyle, że pacjentka musi przejściowo sięgnąć po antykoncepcję mechaniczną, zanim sytuacja się unormuje.
Przewlekłe zaburzenia czynności wątroby także mogą ulec nasileniu. Qlaira może bowiem spowodować zwiększoną ilość enzymów wątrobowych. Przewlekłe zaburzenia czynności wątroby nie pozwalają stosować leku do momentu, w którym ustabilizują się wyniki prób wątrobowych pacjentki.
Lek może także doprowadzić do nasilenia lub pojawienia się wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Jednak zależność ta nie została stuprocentowo stwierdzona.
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów
Nie istnieją informacje pozwalające na stwierdzenie, jakoby lek wywierał jakikolwiek wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów. Dotyczy to zarówno samochód, jak i maszyn budowlanych czy też przemysłowych.
Wpływ na układ rozrodczy i moczowy
To właśnie on jest głównym obszarem, na który wpływa lek. Nic dziwnego, że wielka część skutków ubocznych skupia się właśnie w tym rejonie. Może się zdarzyć, że podczas stosowania preparatu dojdzie do okoliczności, które wywołają zakażenie dróg moczowych.
Zapalenie bakteryjne pochwy także pojawia się u wielu pacjentek. Jest to efekt zmian, jakie lek może wprowadzić we florze bakteryjnej tejże.
Pod wpływem leku mogą wystąpić także zaburzenia miesiączkowania, w szczególności miesiączki rozwlekłe w czasie. Czasem zdarza się przeciwieństwo i menstruacja chwilowo zanika.
Zapalenie pęcherzyka żółciowego także należy do schorzeń, jakie notują pacjentki stosujące lek. Należy pamiętać, że którekolwiek z powikłań wymaga interwencji lekarza specjalizującego się w stosownej dziedzinie.
Zakażenie pochwy to również zmora pacjentek stosujących antykoncepcję.
Stosowanie leku może pociągnąć za sobą także suchość sromu. Zazwyczaj jest to dolegliwość pacjentek, które powoli zbliżają się do menopauzy. Często wymusza to zmianę tabletek na inne.
Skurcze macicy także nękają niektóre z pacjentek. Czasem skurcze macicy nie są jedynymi, jakie męczą pacjentkę. Pojawiają się one także w licznych mięśniach.
Zakażenia grzybicze także mogą być efektem ubocznym, jednak należą one do rzadkości.
Wpływ na piersi
U pacjentek czasem notuje się powiększenie piersi. W zależności od przypadku jest to obrzęk lub powiększenie piersi innego rodzaju. Przypadłością w obrębie biustu bywa także bolesność piersi.
Qlaira tabletki powlekane - wpływ na zaburzenia miesiączkowania
Lek stosuje się do leczenia jednego z tychże. Jednak okazuje się, że może mieć on negatywny wpływ na inne przypadłości z tej rodziny. Bolesne miesiączki są jedną z najczęściej zgłaszanych komplikacji.
W tej sferze mogą także wystąpić nieregularne krwawienia. Ich występowanie jest normą w tak zwanym okresie adaptacyjnym. W tym czasie ciało pacjentki oswaja się z preparatem. Trwa on przeważnie od 3 do 6 miesięcy. Jeśli po jego upływie problem nie ustąpił, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Złożone doustne preparaty antykoncepcyjne mogą bowiem powodować nowotwory. Jeśli nieregularne krwawienia się utrzymują, należy przeprowadzić badania w celu wykluczenia nowotworów złośliwych.
Wpływ na krążenie
Do objawów o, niestety, ciężkim przebiegu należy możliwość wystąpienia utrwalonego nadciśnienia tętniczego.
Ponadto lek może w niektórych wypadkach prowadzić do zakrzepicy naczyń krwionośnych, przeważnie wątrobowych, nerkowych lub też mózgowych. Ryzyko wystąpienia tychże jest niższe, niż ryzyko wystąpienia tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych. Nadciśnienie tętnicze jest czynnikiem zaogniającym ryzyko wystąpienia powyższych komplikacji.
Wskazania do przerwania stosowania
Qlaira jest lekiem przeznaczonym do stosowania doustnego ciągłego, przez 28 dni. Jednak zdarza się, że w nadzwyczajnych okolicznościach mogą wystąpić zaprzestanie stosowania preparatu.
Jak powinien przebiegać proces przerwania stosowania?
Ciągłość stosowania leku jest na tyle ważna, że w większości przypadków lekarz zaleci wyczerpanie blistra. Jeśli niemożliwe jest dalsze stosowanie, po prostu nie rozpoczyna się stosowania następnego.
Czy istnieje zamiennik lub odpowiednik leku Qlaira?
Jedynym preparatem o identycznym składzie — walerianian estradiolu i dienogest w tym samym czterofazowym schemacie dawkowania — jest Klaira. Na polskim rynku nie są dostępne generyczne zamienniki z identycznym, dynamicznym profilem dawkowania. Istnieją preparaty zawierające dienogest w innych konfiguracjach: Visanne (sam dienogest, zarejestrowany wyłącznie w leczeniu endometriozy) oraz Dienille i Dienovel (dienogest z etynyloestradiolem — innym rodzajem estrogenu). Zamiana leku Qlaira na preparat z etynyloestradiolem wymaga konsultacji lekarskiej, ponieważ różnica w rodzaju estrogenu ma istotne znaczenie kliniczne dla profilu tolerancji.
