Encorton to lek zawierający prednizon (Prednisonum).

Stosuje się go w leczeniu m.in. niewydolności kory nadnerczy, ciężkich chorób alergicznych oraz w zaostrzeniach stwardnienia rozsianego.

Dostępność na receptę
Wskazania niewydolność kory nadnerczy; choroby alergiczne o ciężkim przebiegu; stwardnienie rozsiane w okresach zaostrzenia
Postać tabletki
Dawka 1 mg, 5 mg, 10 mg, 20 mg
Substancja czynna prednizon (Prednisonum)
Ulotka do pobrania Encorton - ulotka

Na co przepisuje się Encorton? Wskazania

Encorton stosuje się w chorobach, w których potrzebne jest działanie przeciwzapalne lub immunosupresyjne, w wielu z nich tylko w okresach zaostrzenia albo gdy inne metody zawiodły. Wskazania:

  • Choroby układu endokrynnego: pierwotna i wtórna niewydolność kory nadnerczy (lekami z wyboru są wtedy hydrokortyzon i kortyzon), wrodzona hiperplazja nadnerczy, hiperkalcemia związana z chorobą nowotworową, nieropne zapalenie tarczycy.
  • Choroby alergiczne o ciężkim przebiegu, opornym na inne metody leczenia: kontaktowe i atopowe zapalenie skóry, choroba posurowicza, reakcje nadwrażliwości na leki, całoroczny lub sezonowy alergiczny nieżyt nosa.
  • Kolagenozy w okresach zaostrzenia lub jako leczenie podtrzymujące: ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie skórno-mięśniowe, toczeń rumieniowaty układowy.
  • Choroby skóry i błon śluzowych: złuszczające zapalenie skóry, opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry, ciężkie łojotokowe zapalenie skóry, ciężki rumień wielopostaciowy (zespół Stevensa-Johnsona), ziarniniak grzybiasty, pęcherzyca, ciężka łuszczyca.
  • Choroby przewodu pokarmowego w okresach zaostrzenia (długotrwałe leczenie jest niewskazane): wrzodziejące zapalenie okrężnicy, choroba Leśniowskiego-Crohna.
  • Choroby układu krwiotwórczego: nabyta (autoimmunologiczna) niedokrwistość hemolityczna, wrodzona niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość z wybiórczej hipoplazji układu czerwonokrwinkowego, wtórna małopłytkowość u dorosłych, idiopatyczna plamica małopłytkowa u dorosłych.
  • Choroby nowotworowe jako leczenie paliatywne razem z leczeniem przeciwnowotworowym: białaczki i chłoniaki u dorosłych, ostra białaczka u dzieci.
  • Zespół nerczycowy: w celu wywołania diurezy lub remisji białkomoczu w idiopatycznym zespole nerczycowym bez mocznicy albo poprawy czynności nerek w toczniu rumieniowatym.
  • Choroby neurologiczne: stwardnienie rozsiane w okresach zaostrzenia.
  • Choroby oka (ciężkie, ostre i przewlekłe procesy alergiczne i zapalne): zapalenie tęczówki, tęczówki i ciała rzęskowego, naczyniówki i siatkówki, rozlane zapalenie błony naczyniowej tylnego odcinka oka, zapalenie nerwu wzrokowego, współczulne zapalenie naczyniówki, zapalenie przedniego odcinka oka, alergiczne zapalenie spojówek, zapalenie rogówki niezwiązane z wirusem opryszczki ani zakażeniem grzybiczym, alergiczne owrzodzenie brzeżne rogówki.
  • Choroby układu oddechowego: beryloza, zespół Löfflera, zachłystowe zapalenie płuc, objawowa sarkoidoza, piorunująca lub rozsiana gruźlica płuc (z leczeniem przeciwgruźliczym), astma oskrzelowa.
  • Choroby reumatyczne jako leczenie wspomagające w zaostrzeniach: zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, łuszczycowe zapalenie stawów, reumatoidalne i młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów (w przypadkach opornych na inne leczenie).
  • Niereumatyczne stany zapalne układu kostno-stawowego: ostre i podostre zapalenie kaletki, ostre dnawe zapalenie stawów, ostre nieswoiste zapalenie pochewki ścięgna, pourazowe zapalenie kości i stawów, zapalenie błony maziowej u pacjentów z zapaleniem kości i stawów, zapalenie nadkłykcia.
  • Inne: gruźlicze zapalenie opon mózgowych z blokiem podpajęczynówkowym (z leczeniem przeciwgruźliczym) oraz włośnica z zajęciem mięśnia sercowego lub układu nerwowego.

Jak działa Encorton?

Encorton hamuje objawy stanu zapalnego, nie wpływając na jego przyczynę. Prednizon jest związkiem nieaktywnym, a znaczenie kliniczne ma prednizolon, który powstaje z niego w wątrobie. Prednizolon ogranicza gromadzenie się makrofagów i leukocytów w ognisku zapalnym oraz zmniejsza przepuszczalność naczyń włosowatych, co hamuje tworzenie obrzęków. Prednizolon działa też immunosupresyjnie (mechanizmy nie są w pełni poznane).

Prednizolon hamuje wydzielanie ACTH przez przysadkę, nasila rozpad białek, zwiększa dostępność glukozy i uwalnianie kwasów tłuszczowych z tkanki tłuszczowej, zmniejsza stężenie wapnia w osoczu oraz zatrzymuje w organizmie sód i wodę. Działanie mineralokortykosteroidowe prednizonu stanowi około 60% aktywności hydrokortyzonu.

Przeciwzapalnie 5 mg prednizonu odpowiada 4 mg metyloprednizolonu lub triamcynolonu, 0,75 mg deksametazonu, 0,6 mg betametazonu i 20 mg hydrokortyzonu.

Jak szybko działa i jak Encorton jest przetwarzany w organizmie?

Encorton po podaniu doustnym ma biodostępność prednizonu 70–90%, a największe stężenie w osoczu osiąga po 1–2 godzinach. Pokarm zwalnia wchłanianie w początkowej fazie, ale nie zmienia całkowitej biodostępności. Okres półtrwania prednizolonu w osoczu wynosi 3,4–3,8 godziny, w tkankach 18–36 godzin, a czas działania 1,25–1,5 dnia. Prednizon jest metabolizowany głównie w wątrobie, w mniejszym stopniu w nerkach. Czas do odczuwalnej poprawy klinicznej zależy od choroby.

Dawkowanie Encortonu

Dawkę ustala lekarz indywidualnie, zależnie od choroby i odpowiedzi na leczenie. Dorośli i młodzież przyjmują zazwyczaj od 5 mg do 60 mg na dobę, w jednej dawce lub w dawkach podzielonych, maksymalnie do 250 mg na dobę. U dzieci zazwyczaj stosuje się 2 mg na kg masy ciała na dobę, w dawkach podzielonych co 6 lub 8 godzin albo w jednej dawce.

W zespole nerczycowym, reumatycznym zapaleniu serca, białaczce, nowotworach i gruźlicy u dzieci obowiązują odrębne schematy (zależne od wieku, masy ciała lub powierzchni ciała), które ustala lekarz. W stwardnieniu rozsianym w okresie zaostrzenia dorośli przyjmują 200 mg na dobę przez 7 dni, a potem 80 mg co drugi dzień przez miesiąc.

Po uzyskaniu efektu dawkę zmniejsza się stopniowo do najmniejszej skutecznej. Aby ograniczyć ryzyko zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zaleca się jedną dawkę rano, choć czasem potrzebne jest częstsze podawanie. Przed odstawieniem po długim leczeniu dużymi dawkami dawkę można zmniejszać o 1 mg miesięcznie, a po krótkim leczeniu o 2–5 mg co 2–7 dni. Prednizon w dawce do 40 mg na dobę przez mniej niż 7 dni można odstawić bez ryzyka zahamowania tej osi.

Tabletki przyjmuje się doustnie w trakcie posiłku i nie dzieli się ich.

Przeciwwskazania do stosowania Encortonu

Encortonu nie wolno stosować przy nadwrażliwości na prednizon lub którąkolwiek substancję pomocniczą (skrobia ziemniaczana, magnezu stearynian, laktoza jednowodna, żelatyna) oraz przy układowych zakażeniach grzybiczych.

Tabletki zawierają laktozę, więc lek nie powinien być stosowany przy rzadkiej dziedzicznej nietolerancji galaktozy, braku laktazy ani zespole złego wchłaniania glukozy i galaktozy.

Środki ostrożności podczas stosowania Encortonu

Encortonu zasadniczo nie odstawia się nagle, ponieważ grozi to niewydolnością kory nadnerczy. Wyjątkiem jest dawka do 40 mg na dobę stosowana krócej niż 7 dni; schemat zmniejszania dawki zależy od choroby, czasu leczenia, dawki i reakcji pacjenta. Po długim leczeniu odstawienie może wywołać zespół odstawienia: gorączkę, bóle mięśni i stawów oraz złe samopoczucie. W sytuacji zwiększonego stresu lekarz może zalecić większą dawkę szybko działającego glikokortykosteroidu.

Prednizon może maskować objawy zakażenia i zmniejszać odporność. Osoby leczone powinny unikać ekspozycji na ospę wietrzną i odrę, bo przebieg tych chorób bywa wtedy znacznie cięższy, nawet śmiertelny. Przy półpaścu ocznym lek stosuje się ostrożnie z powodu ryzyka perforacji rogówki. U osób z gruźlicą utajoną lub dodatnim odczynem tuberkulinowym potrzebna jest obserwacja, a przy długim leczeniu profilaktyka przeciwgruźlicza. Przed leczeniem trzeba wykluczyć pełzakowicę u osób z krajów tropikalnych lub z biegunką o nieznanej przyczynie.

Podczas leczenia mogą wystąpić zaburzenia psychiczne: euforia, bezsenność, wahania nastroju, zaburzenia osobowości, ciężka depresja i objawy psychozy. Wcześniejsza chwiejność emocjonalna może się nasilić. Przy nieostrym widzeniu lub innych zaburzeniach widzenia należy rozważyć konsultację okulistyczną, bo przyczyną może być zaćma, jaskra lub centralna chorioretinopatia surowicza. U pacjentów z nadczynnością tarczycy i hipokaliemią wywołaną przez prednizon osłabienie mięśni może oznaczać tyreotoksyczne porażenie okresowe; przy takim podejrzeniu należy natychmiast zmierzyć stężenie potasu we krwi i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Średnie i duże dawki mogą podwyższać ciśnienie tętnicze, zatrzymywać sód i wodę oraz zwiększać wydalanie potasu i wapnia. Czasem trzeba ograniczyć sód w diecie i uzupełniać potas. U pacjentów z twardziną układową ryzyko twardzinowego przełomu nerkowego rośnie po prednizolonie w dawce co najmniej 15 mg na dobę, dlatego kontroluje się ciśnienie krwi i kreatyninę.

Ostrożność jest potrzebna m.in. przy zagrażającej perforacji we wrzodziejącym zapaleniu okrężnicy, wrzodzie trawiennym, zapaleniu przełyku lub żołądka, zaburzeniach tarczycy, niewydolności nerek, nadciśnieniu, osteoporozie, miastenii, cukrzycy, upośledzonej czynności wątroby, chorobach serca, jaskrze i hiperlipidemii. Przy niedoczynności tarczycy lub marskości wątroby prednizon działa silniej. U osób starszych lek stosuje się ostrożnie z powodu ryzyka nadciśnienia i osteoporozy, a dzieci leczone długo wymagają obserwacji wzrostu i rozwoju.

W trakcie leczenia kontroluje się czynność nadnerczy, elektrolity, stężenie glukozy we krwi, czas protrombinowy (przy lekach z grupy kumaryny), wykonuje badania okulistyczne i bada kał na krew utajoną.

Interakcje Encortonu z innymi lekami

Prednizon wchodzi w interakcje m.in. z następującymi lekami i substancjami:

  • niesteroidowe leki przeciwzapalne, salicylany i alkohol: ryzyko owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego;
  • leki przeciwzakrzepowe (pochodne kumaryny, heparyny): zmieniona skuteczność, dawkę ustala się na podstawie czasu protrombinowego;
  • doustne leki przeciwcukrzycowe i insulina: wzrost stężenia glukozy, może być potrzebna zmiana dawki;
  • leki moczopędne: osłabione działanie i hipokaliemia;
  • glikozydy naparstnicy: większe ryzyko zaburzeń rytmu serca związanych z hipokaliemią;
  • amfoterycyna B i inhibitory anhydrazy węglanowej: hipokaliemia i ryzyko niewydolności krążenia;
  • doustne leki antykoncepcyjne z estrogenami: wydłużony okres półtrwania i nasilone działanie prednizonu;
  • związki indukujące enzymy mikrosomalne i efedryna: osłabienie lub przyspieszony metabolizm glikokortykosteroidów;
  • inhibitory CYP3A, w tym kobicystat: większe ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych, więc łączenia należy unikać, o ile korzyść nie przewyższa ryzyka;
  • trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne: mogą nasilać zaburzenia psychiczne wywołane prednizonem;
  • paracetamol: zwiększone ryzyko hepatotoksyczności paracetamolu, obrzęki, ryzyko hipokalcemii i osteoporozy;
  • leki immunosupresyjne: większe ryzyko zakażeń, chłoniaków i innych chorób limfoproliferacyjnych;
  • izoniazyd i meksyletyna: przyspieszony metabolizm i mniejsze stężenie w osoczu;
  • mitotan: zmienia metabolizm glikokortykosteroidów, więc zwykle potrzebne są ich większe dawki niż zwykle;
  • asparaginaza: nasilone działanie hiperglikemizujące asparaginazy;
  • leki stosowane w nadczynności tarczycy i hormony tarczycy: zmieniona czynność tarczycy, może być konieczna zmiana dawki;
  • leki cholinolityczne (głównie atropina): wzrost ciśnienia śródgałkowego;
  • steroidy anaboliczne i androgeny: obrzęki, trądzik;
  • niedepolaryzujące leki blokujące płytkę motoryczną: hipokaliemia może nasilać blok i wydłużać depresję oddechową i porażenie.

Szczepionki zawierające żywe wirusy podczas leczenia dawkami immunosupresyjnymi nie są wskazane, bo możliwa jest replikacja wirusów i rozwój choroby wirusowej. Inne szczepionki mogą wywołać słabszą odpowiedź przeciwciał i zwiększać ryzyko powikłań neurologicznych. Prednizon zmienia też wyniki niektórych badań, m.in. zwiększa stężenie glukozy i cholesterolu, zmniejsza liczbę limfocytów i eozynofili oraz osłabia odczyny w skórnych testach alergicznych i próbie tuberkulinowej.

Stosowanie leku Encorton w ciąży, podczas karmienia piersią i wpływ na płodność

Encorton w ciąży wolno stosować tylko wtedy, gdy korzyść przeważa nad potencjalnym zagrożeniem dla płodu. Brakuje odpowiednio licznych, kontrolowanych badań u ludzi. W badaniach na zwierzętach kortykosteroidy zwiększały częstość rozszczepów podniebienia, poronień, niewydolności łożyska i zahamowania rozwoju płodu. Podejrzenia o działanie teratogenne u człowieka nie zostały potwierdzone, ale są dane o zwiększonym ryzyku niewydolności łożyska, małej masy urodzeniowej i śmierci płodu u kobiet leczonych w ciąży. Prednizon i prednizolon przenikają przez barierę łożyskową.

Przy dawce matki do 5 mg prednizonu na dobę nie oczekuje się działań niepożądanych u dziecka karmionego piersią. Większe dawki mogą zahamować u dziecka wzrost lub wydzielanie hormonów kory nadnerczy, dlatego jeśli są konieczne, wskazane jest zaprzestanie karmienia piersią. Do mleka kobiecego przechodzi mniej niż 1% dawki.

U niektórych pacjentów glikokortykosteroidy mogą zwiększać lub zmniejszać ruchliwość i liczbę plemników.

Encorton a prowadzenie pojazdów

Niektóre działania niepożądane Encortonu, czyli drgawki, zawroty i bóle głowy, niewyraźne lub podwójne widzenie oraz zaburzenia psychiczne, mogą pogorszyć zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Działania niepożądane Encortonu

Krótkotrwałe leczenie tylko wyjątkowo powoduje działania niepożądane, a ryzyko dotyczy głównie osób przyjmujących lek długotrwale. Częstość większości z nich nie jest znana:

  • endokrynne i metaboliczne: wtórna niedoczynność kory nadnerczy i przysadki, zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, zaburzenia cyklu miesiączkowego, zmniejszona tolerancja węglowodanów, ujawnienie cukrzycy, hirsutyzm, hiperglikemia, glukozuria, wzrost masy ciała, zwiększone łaknienie, ujemny bilans azotowy;
  • psychiczne i neurologiczne: zaburzenia psychiczne, w tym objawy schizofrenii, manii lub majaczenie (zgłaszane u 15–50% pacjentów, najczęściej w pierwszych 2 tygodniach, zależne od dawki, najczęstsze przy 40 mg prednizonu na dobę, częściej u kobiet i pacjentów z toczniem rumieniowatym), drgawki, bóle i zawroty głowy, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego z tarczą zastoinową, zaburzenia snu;
  • oczy: nieostre widzenie, zaćma podtorebkowa tylna, wzrost ciśnienia śródgałkowego, jaskra (zwykle po leczeniu trwającym co najmniej rok), wytrzeszcz;
  • przewód pokarmowy: wrzód trawienny z perforacją i krwawieniem, perforacje jelita, zapalenie trzustki, wzdęcia, wrzodziejące zapalenie przełyku, zaburzenia trawienia, nudności;
  • układ krążenia: zespoły zakrzepowo-zatorowe, nadciśnienie, zastoinowa niewydolność krążenia, bradykardia po dużych dawkach;
  • mięśnie i kości: osłabienie mięśni, miopatia steroidowa, utrata masy mięśniowej, osteoporoza, kompresyjne złamania kręgosłupa, aseptyczna martwica głowy kości udowej i ramiennej, patologiczne złamania kości długich, twardzinowy przełom nerkowy;
  • skóra: rozstępy, trądzik, zaburzone gojenie ran, wybroczyny i wylewy krwawe, rumień, nasilone pocenie, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy;
  • inne: reakcje anafilaktyczne i nadwrażliwość, złe samopoczucie, retencja sodu i płynów, utrata potasu, zasadowica hipokaliemiczna.

Podawanie leku w trakcie posiłku może zmniejszyć zaburzenia trawienia i podrażnienie przewodu pokarmowego. Skuteczność leków zobojętniających w zapobieganiu owrzodzeniom i krwawieniom nie została potwierdzona. Podejrzewane działania niepożądane można zgłaszać przez Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych (smz.ezdrowie.gov.pl) lub podmiot odpowiedzialny.

Przedawkowanie Encortonu

Nawet bardzo duże dawki kortykosteroidów zwykle nie powodują objawów ostrego przedawkowania, a doniesień o ostrym zatruciu brak. Długotrwałe stosowanie może wywołać objawy nadmiernej aktywności hormonów kory nadnerczy: zaburzenia psychiczne, nieprawidłowe odkładanie tkanki tłuszczowej, retencję płynów, zwiększenie masy ciała, nadmierne owłosienie, trądzik, rozstępy, wzrost ciśnienia, zaburzenia odporności, osteoporozę i wrzód trawienny. Swoistego antidotum nie ma, a leczenie polega na podtrzymaniu czynności życiowych. Po przyjęciu zbyt dużej dawki należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą.

Skład, postać i opakowania Encortonu

Jedna tabletka Encortonu zawiera 1 mg, 5 mg, 10 mg lub 20 mg prednizonu. Substancje pomocnicze to laktoza jednowodna (57,4 mg w tabletce 1 mg, 82,6 mg w 5 mg, 165,2 mg w 10 mg i 155,2 mg w 20 mg), skrobia ziemniaczana, żelatyna i magnezu stearynian. Tabletki są białe lub prawie białe, okrągłe, obustronnie płaskie, z symbolem wytłoczonym po jednej stronie (∆ na tabletkach 1 mg i 5 mg, − na 10 mg, + na 20 mg).

Opakowania (fiolka szklana lub blister PVC/Aluminium w pudełku): 1 mg po 20 tabletek, 5 mg po 20 lub 100, 10 mg po 20 lub 40, 20 mg po 20 tabletek. Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

Przechowywanie Encortonu

Lek przechowuje się w temperaturze poniżej 25°C, w oryginalnym opakowaniu, aby chronić go przed światłem i wilgocią, w miejscu niedostępnym dla dzieci. Okres ważności wynosi 3 lata, a po upływie terminu podanego na opakowaniu leku nie stosuje się.

Jakie są zamienniki Encortonu?

Zamiennik to produkt leczniczy z tą samą substancją czynną, w tej samej dawce i o tej samej postaci. W Rejestrze Produktów Leczniczych (stan na 13 listopada 2026 r.) takie same substancja, moc i postać występują m.in. w preparatach: Medoxa, Esotkaleno. O zamianie leku decyduje lekarz lub farmaceuta; nie należy zmieniać preparatu samodzielnie.

Ile kosztuje Encorton i jaka jest refundacja?

Lek znajduje się w wykazie leków refundowanych Ministerstwa Zdrowia (obwieszczenie obowiązujące od 1 października 2026). Lek jest wydawany bezpłatnie do wysokości limitu we wskazaniu: nowotwory złośliwe. Opakowania spoza wykazu są pełnopłatne. Urzędowe ceny detaliczne, limity finansowania i dopłaty pacjenta:

Preparat Opakowanie Cena detaliczna Poziom odpłatności Limit finansowania Dopłata pacjenta
Encorton, tabl., 1 mg 20 szt. 10,60 zł bezpłatny do limitu 1,05 zł 8,60 zł
Encorton, tabl., 10 mg 20 szt. 24,87 zł bezpłatny do limitu 10,53 zł 12,91 zł
Encorton, tabl., 20 mg 20 szt. 34,36 zł bezpłatny do limitu 21,07 zł 11,96 zł
Encorton, tabl., 5 mg 20 szt. 14,89 zł bezpłatny do limitu 5,27 zł 8,66 zł
Encorton, tabl., 5 mg 100 szt. 36,43 zł bezpłatny do limitu 26,34 zł 9,08 zł

Dopłata pacjenta dotyczy zakupu na receptę we wskazaniu objętym refundacją; ostateczną kwotę poda apteka przy realizacji recepty.

Najczęstsze pytania o Encorton (FAQ)

Nie bez ryzyka: alkohol razem z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi zwiększa ryzyko owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego. U osób z wrzodem trawiennym lub zapaleniem żołądka lek stosuje się szczególnie ostrożnie.
Pominiętą dawkę należy zażyć jak najszybciej, chyba że zbliża się pora następnej, wtedy pominiętą dawkę opuszcza się. Nie wolno przyjmować dwóch dawek naraz ani podwajać kolejnej, aby uzupełnić zaległą.
Nie, tabletek Encortonu nie należy dzielić. Przyjmuje się je w całości w trakcie posiłku, co może zmniejszyć zaburzenia trawienia i podrażnienie przewodu pokarmowego.
Tak, prednizon zwiększa stężenie glukozy we krwi i może ujawnić cukrzycę. U osób z cukrzycą zwiększa zapotrzebowanie na insulinę i doustne leki przeciwcukrzycowe, więc może być potrzebna zmiana ich dawek pod kontrolą lekarza. W trakcie leczenia kontroluje się stężenie glukozy we krwi.
Tak, wzrost masy ciała i zwiększone łaknienie należą do działań niepożądanych, o nieznanej częstości występowania. Długotrwałe stosowanie może też powodować zatrzymywanie płynów i nieprawidłowe odkładanie tkanki tłuszczowej.

Opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Przed zastosowaniem leku zapoznaj się z ulotką dołączoną do opakowania.

Potrzebujesz Encorton?
Rozpocznij konsultację

Podobne leki