Zofran

Właściwość	Wartość
Dostępność	na receptę
Wskazania	nudności, wymioty
Postać	tabletki powlekane
Dawka	4 mg, 8 mg
Substancja czynna	ondansetron

Zofran — co to za lek, jak działa, w jakim celu się go stosuje?

Zgodnie z klasyfikacją medyczną lek Zofran to antagonista receptora 5HT3 z grupy leków przeciwwymiotnych. Ma postać tabletek powlekanych, które zawierają 4 mg lub 8 mg ondansetronu.

Ze względu na skład, działanie i przeznaczenie preparat Zofran dostępny jest tylko na receptę po wcześniejszej konsultacji medycznej. Substancja czynna po dostaniu się do organizmu ogranicza działanie serotoniny oraz wybiórczo blokuje receptory serotoninowe 5-HT3, co prowadzi do zahamowania odruchu wymiotnego. 

Preparat Zofran przeznaczony jest dla osób dorosłych i dzieci w wybranych wskazaniach, o czym decyduje lekarz. Podstawowe wskazania medyczne do stosowania leku Zofran to: 

• zapobieganie i hamowanie nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią i radioterapią nowotworów u osób dorosłych;
• zapobieganie nudnościom i wymiotom po operacji chirurgicznej u osób dorosłych;
• zapobieganie i hamowanie nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią u dzieci.

Ile kosztuje Zofran?

Obecnie lek Zofran dostępny jest w dwóch wariantach opakowania, które różnią się stężeniem substancji czynnej w pojedynczej tabletce. Przy pełnej odpłatności uśredniona cena preparatu w aptece to:

• Zofran (tabletki powlekane, 4 mg, 10 szt.) - 24,25 PLN;
• Zofran (tabletki powlekane, 8 mg, 10 szt.) - 45,45 PLN.

Czy lek Zofran jest refundowany?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami lek Zofran podlega całościowej lub częściowej refundacji w wybranych wskazaniach medycznych. Za darmo otrzymują go pacjenci poniżej 18. oraz powyżej 65. roku życia we wszystkich wskazaniach z decyzji refundacyjnej. W ramach częściowej odpłatności mogą nabyć go pozostali pacjenci z nowotworami złośliwymi i wówczas uśredniona cena preparatu wynosi:

• Zofran (tabletki powlekane, 4 mg, 10 szt.) - 4,75 PLN;
• Zofran (tabletki powlekane, 8 mg, 10 szt.) - 3,20 PLN.

Zofran — czy istnieją zamienniki?

W aptece dostępne są podobne leki, które zawierają taką samą substancję czynną w postaci tabletek powlekanych, jednak nie są bezpośrednimi zamiennikami dla Zofranu. Należą do nich: Atossa i Setronon. Oba dostępne są tylko na receptę.

Zofran — jak dawkować?

Stosowanie i dawkowanie leku Zofran ustalane jest indywidualnie. W razie wątpliwości należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty. Preparat przeznaczony jest do stosowania doustnego. W przypadku chemioterapii o silnym działaniu wymiotnym lekarz może przepisać lek z taką samą substancją czynną w postaci roztworu do wstrzykiwań podawanych dożylnie lub domięśniowo, a także w postaci podawanej doodbytniczo.

Jeżeli po przyjęciu tabletki w ciągu godziny wystąpią wymioty, to należy jeszcze raz przyjąć taką samą dawkę. Poniżej standardowe dawkowanie leku Zofran w postaci tabletek powlekanych. 

Zapobieganie i hamowanie nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią o średnim działaniu wymiotnym i radioterapią nowotworów u osób dorosłych:

• zazwyczaj stosowana dawka to 8 mg przyjmowane 1-2 godziny przed leczeniem oraz 8 mg 12 godzin później;
• w kolejnych dniach stosuje się dawkę 8 mg dwa razy na dobę;
• dawka ta może być stosowana przez okres 5 dni.

Zapobieganie i leczenie nudności i wymiotów po operacji chirurgicznej u osób dorosłych:

• zazwyczaj stosowana dawka to 16 mg przyjmowane na godzinę przed operacją;
• do lecenia nudności i wymiotów w okresie pooperacyjnym, zalecane jest podawanie ondansetronu dożylnie lub domięśniowo.

Zapobieganie i hamowanie nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią nowotworów u dzieci w wieku 6 miesięcy i starszych, oraz młodzieży:

• bezpośrednio przed rozpoczęciem chemioterapii lekarz lub pielęgniarka poda dożylnie pierwszą dawkę ondansetronu w postaci roztworu do wstrzykiwań;
• po 12 godzinach od chemioterapii u pacjentów o masie ciała do 10 k podaje się lek w postaci syropu;
• po 12 godzinach od chemioterapii u pacjentów o masie ciała powyżej 10 kg podaje się 4 mg.
• następnie podaje się 4 mg dwa ray na dobę przez okres do 5 dni;
• maksymalna dawka dobowa wynosi 32 mg ondansetronu w dawkach podzielonych.

Zapobieganie i leczenie nudności i wymiotów po operacji chirurgicznej u dzieci w wieku 6 miesięcy i starszych, oraz młodzieży:

• w tej grupie pacjentów w tym wskazaniu nie podaje się tabletek powlekanych Zofran, zamiast tego stosuje syrop z taką samą substancją czynną.

U pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi chorobami nerek maksymalna dawka dobowa to 8 mg. Nie wolno stosować większej niż zalecana dawki leku Zofran. Nie wpływa to na poprawę skuteczności leczenia i może powodować działania niepożądane związane z przedawkowaniem substancji czynnej. W takiej sytuacji należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Zofran — stosowanie leku w ciąży i okresie karmienia piersią

Nie zaleca się stosowania leku Zofran u kobiet w ciąży lub podejrzewających ciążę. Preparat ten może wykazywać szkodliwy wpływ na rozwój płodu, a także zwiększać ryzyko wystąpienia rozszczepu wargi i (lub) podniebienia. 

Jeżeli kobieta jest w wieku rozrodczym, to przy terapii lekiem Zofran powinna stosować skuteczną metodę antykoncepcji. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko. Lekarz może zdecydować się na wdrożenie tego preparatu w tej grupie pacjentek, jednak korzyści z tym związane muszą znacznie przewyższać ewentualne ryzyko. 

Niewielkie ilości substancji czynna ondansetron przenikają do mleka matki. W związku z tym preparat Zofran nie jest wskazany u kobiet w okresie karmienia piersią. Jeżeli jego podawanie jest konieczne, to należy przerwać karmienie ze względów bezpieczeństwa. Może to powodować działania niepożądane ze strony dziecka.

Zofran — działania niepożądane

U pacjentów stosujących lek Zofran mogą występować skutki uboczne. Nie dotyczy to każdego przypadku. Rodzaj i nasilenie działań niepożądanych zależą od indywidualnych predyspozycji organizmu i stanu zdrowia pacjenta. W przypadku ciężkich i uporczywych objawów należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. Zaliczane są do nich:

• ciężkie reakcje alergiczne, w tym: świszczący oddech, ból lub ucisk w klatce piersiowej, obrzęk powiek, twarzy, warg, jamy ustnej lub języka, wysypka, pokrzywka czy omdlenia;
• niedokrwienie mięśnia sercowego (nagły ból w klatce piersiowej lub ucisk w klatce piersiowej);
• zagrażający życiu częstoskurcz komorowy typu Torsade de Pointes;
• toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (rozległa wysypka z pęcherzami i złuszczaniem naskórka).

Ponadto w trakcie leczenia odnotowywano takie działania niepożądane jak m.in.:

• ból głowy;
• zaparcia;
• uczucie gorąca;
• zaczerwienienie twarzy;
• ból w klatce piersiowej;
• drgawki;
• nietypowe ruchy ciała lub drżenie;
• zaburzenia rytmu serca (zbyt wolne lub nierówne bicie serca);
• czkawka;
• obniżenie ciśnienia krwi powodujące omdlenia i zawroty głowy;
• zmiany wyników badań czynności wątroby;
• niewyraźne widzenie;
• zawroty głowy;
• zaburzenia rytmu serca;
• osłabienie widzenia lub przemijający zanik widzenia.

Wszystkie skutki uboczne wraz z częstotliwością ich występowania wymieniono w ulotce dołączonej do opakowania. Wszelkie objawy niepożądane warto zgłaszać lekarzowi prowadzącemu.

Jakie są przeciwskazania do stosowania Zofran?

Przed zastosowaniem leku Zofran należy skonsultować się z lekarzem oraz dokładnie zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania. Przeciwwskazane jest przyjmowanie tego preparatu, jeżeli u pacjenta występują:

• uczulenie na ondansetron lub jakikolwiek inny składnik leku;
• jednoczesne stosowanie apomofriny w leczeniu choroby Parkinsona.

Jeżeli występuje jakiekolwiek przeciwwskazanie z tej listy lub objawy nadwrażliwości pojawią się w trakcie leczenia nudności i wymiotów lekiem Zofran, to należy niezwłocznie poinformować lekarza. W ten sposób zwiększa się bezpieczeństwo terapii oraz zmniejsza ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych.

Kiedy zachować szczególną ostrożność stosując Zofran?

W określonych przypadkach należy zachować szczególne środki ostrożności w trakcie stosowania leku Zofran. Każdy pacjent powinien podlegać indywidualnej diagnostyce.

Szczególnej uwagi wymagają osoby, u których występują takie choroby lub stany jak:

• uczulenie na leki podobne do ondansetronu (np.: palonosetron, granisetron);
• niedrożność jelit;
• choroba wątroby;
• wydłużenie odstępu QT lub ryzyko jego wystąpienia (np. wrodzony zespół długiego QT);
• zastoinowa niewydolność serca;
• bradyarytmia;
• hipokaliemia (małe stężenie potasu we krwi);
• hipomagnezemia (małe stężenie magnezu we krwi);
• zaburzenia gospodarki elektrolitowej, w tym zaburzenia stężenia jonów potasu, sodu i magnezu;
• jednoczesne stosowanie leków wywołujących wydłużenie odstępu QT;
• jednoczesne stosowanie: leków z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI).

Należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, jeżeli u pacjenta występują takie stany po przyjęciu leku Zofran jak:

• nagły ból w klatce piersiowej lub ucisk w klatce piersiowej (niedokrwienie mięśnia sercowego);
• objawy zespołu serotoninowego (np.: ból głowy, halucynacje, zagubienie, przyspieszenie toku myślenia, bezsenność, problemy z koncentracją, nasilone pocenie się, podwyższona temperatura ciała, sztywność mięśni, drgawki, zaczerwienienie skóry, nadciśnienie tętnicze, przyspieszone bicie serca, wymioty, nudności, poszerzenie źrenic);
• zagrażający życiu częstoskurcz komorowy typu Torsade de Pointes.

Wszelkie wątpliwości w zakresie terapii należy omówić z lekarzem prowadzącym, a następnie postępować zgodnie  z jego zaleceniami. Dzięki temu zwiększa się skuteczność terapii oraz ogranicza ewentualne skutki uboczne, w tym te potencjalnie groźne dla zdrowia i życia pacjenta.

Z czym nie łączyć Zofran?

Pacjent ma obowiązek poinformowania lekarza o wszystkich lekach stosowanych obecnie lub w niedalekiej przeszłości. Ma to związek z tym, że preparat Zofran może wchodzić z nimi w interakcje, wzajemnie zmieniając swoje działanie lub powodując skutki uboczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne podawanie apomorfiny, która stosowana jest w leczeniu choroby Parkinsona.

Ponadto szczególnej uwagi wymagają takie środki farmakologiczne jak:

• leki wpływające na serce, w tym wpływające na odstęp QT;
• antybiotyki (np. erytromycyna);
• leki przeciwgrzybicze (np. ketokonazol);
• leki powodujące zaburzenia gospodarki elektrolitowej;
• leki przeciwnowotworowe (np. antracykliny);
• leki z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), w tym duloksetyna i wenlafaksyna);
• leki z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), w tym: sertralina, fluoksetyna, citalopram, escitalopram,paroksetyna, fluwoksamina;
• tramadol (silny lek przeciwbólowy);
• ryfampicyna (lek przeciwgruźliczy);
• karbamazepina lub fenytoina (leki przeciwpadaczkowe).

Wszystkie te substancje wymieniono w ulotce dołączonej do opakowania. O możliwości jednoczesnego stosowania wybranych leków z preparatem Zofran decyduje lekarz prowadzący. Należy stosować się go jego zaleceń, aby zmniejszyć ryzyko niekorzystnych interakcji pomiędzy substancjami czynnymi.

Zofran — skład leku

Lek Zofran zawiera substancję czynną ondansetron. Pozostałe składniki pomocnicze to: celuloza mikrokrystaliczna, laktoza bezwodna, skrobia kukurydziana żelowana, hypromeloza, magnezu stearynian, tytanu dwutlenek E171, żelaza tlenek żółty E172.