Hormon tyreotropowy (TSH) - co to i za co odpowiada?
Dodano:

26 kwietnia, 2023
11:39
Zaktualizowano:

6 listopada, 2023
14:42

Co to jest TSH?


Wiele osób, które po raz pierwszy otrzymują wyniki badań hormonalnych, zupełnie nie wie, co oznacza TSH. Otóż TSH (ang. thyroid-stimulating hormone) to hormon tyreotropowy wydzielany przez przysadkę mózgową. To związek białkowy, który kontroluje pracę tarczycy. Tyreotropina jest hormonem glikoproteinowym, o masie cząsteczkowej 28 000 Da. 

  • badanie TSH

Oznaczenie tyreotropiny to jedno z powszechnie wykonywanych badań dodatkowych, które pozwala ustalić, czy u pacjenta występują zaburzenia czynności tarczycy. Przy nadczynności tarczycy stężenie TSH we krwi maleje, z kolei przy niedoczynności tego gruczołu - stężenie tyreotropiny wzrasta. Trzeba nadmienić, iż zmiany stężenia TSH wiążą się ze zmianami poziomu hormonów wydzielanych przez gruczoł tarczowy: trijodotyroniny (T3) i tyroksyny (T4), a także ich wolnych frakcji, czyli FT3 i FT4. Z tego względu w ocenie zaburzeń funkcji gruczołu tarczowego badanie tyreotropiny powinno być przeprowadzone z jednoczesnym oznaczeniem stężeń hormonów wydzielanych przez tarczycę. Przy badaniu diagnostycznym, które zwykle wykonywane jest w godzinach porannych, krew pobierana jest z żyły łokciowej pacjenta (badanie nie wymaga wcześniejszych przygotowań).

Warto tutaj wspomnieć o badaniu TSH 3 generacji, które jest ultraczułą metodą umożliwiającą specjaliście  zbadanie poziomu hormonu tyreotropowego z dokładnością do 0,02 mIU/ml! Pozwala to m.in. na różnicowanie choroby Gravesa Basedowa o podłożu autoimmunologicznym.


Potrzebujesz recepty?
Zamów konsultację

TSH - gdzie jest produkowane?


Jak już wspomnieliśmy na wstępie artykułu, tyreotropina jest produkowana przez przysadkę mózgową (a dokładniej zasadochłonne komórki z przedniego płata przysadki mózgowej), a potem wydzielana do krwioobiegu. Warto dodać, iż wydzielanie hormonu tyreotropowego jest pobudzane przez podwzgórze. 


Potrzebujesz recepty?
Zamów konsultację

Hormon TSH - za co odpowiada?


Tyreotropina pełni wiele istotnych funkcji, w tym m.in. pobudza produkcję i wydzielanie hormonów tarczycy z tego gruczołu, czyli T3 i T4. Oba te hormony odpowiadają za przebieg procesów metabolicznych, jakie zachodzą we wszystkich tkankach ciała. Przykładowo, dzięki trijodotyroninie i tyroksynie możliwe jest utrzymanie właściwej temperatury. Hormony tarczycy zapewniają też prawidłowe funkcjonowanie wielu narządów i układów - tak więc T3 i T4 mają szeroki wpływ na cały ustrój. 

Hormon TSH umożliwia też wykrycie zaburzeń osi podwzgórze-przysadka-tarczyca. Jak widać, nieprawidłowe stężenie tyreotropiny to czuły wskaźnik dysfunkcji tarczycy, ale nie tylko.

Normy TSH - jak regulować poziom stężenia hormonu? 

Większość pacjentów z podejrzeniami nieprawidłowości w funkcjonowaniu gruczołu tarczowego nie wie, jakie są normy TSH. Otóż w przypadku osób dorosłych za prawidłowy uznajemy wynik badania, w którym hormon mieści się w przedziale od 0,32 do 5,0 mU/l.

Niektórzy chorzy zastanawiają się, dlaczego TSH skacze, mówiąc potocznie. Należy mieć świadomość, iż wytwarzanie tyreotropiny ulega zmianom związanym z cyklem dobowym (najwyższe stężenia obserwujemy między godziną 23:00 a 4:00 rano). 

Wartości referencyjne TSH w ciąży są następujące:

  • I trymestr 0,01 – 2,32 μIU/ml
  • II trymestr 0,1 – 2,35 μIU/ml
  • III trymestr 0,1 – 2,65 μIU/ml

Jak wyregulować poziom TSH? Przede wszystkim stosuje się odpowiednio dobrane leki. By obniżyć stężenie hormonu, stosuje się m.in.: bromokryptynę, karbamazepinę, kortykosteroidy, dopaminę, fentolaminę, czy tyroksynę. Oprócz farmakoterapii możemy wspomóc się odpowiednią dietą. Przykładowo, aby obniżyć zbyt wysoki poziom tyreotropiny, należy zwiększyć podaż witamin i minerałów, takich jak:

  • jod,
  • żelazo,
  • cynk,
  • selen,
  • witamina D.

Warto zadbać też o to, by w codziennym jadłospisie znalazły się pokarmy będące źródłem kwasów omega-3 i pełnowartościowego białka. W przypadku chorej tarczycy należy wcześniej skonsultować się z doświadczonym dietetykiem klinicznym, który opracuje dla nas indywidualną dietoterapię, uwzględniając nas stan zdrowia i potrzeby.

By podnieść poziom TSH, lekarz prowadzący może wdrożyć leki takie jak np.:  amiodaron, atenolol, kalcytoninę, chlorpromazynę, jodek potasu.


Wysoki poziom TSH - objawy


Co się dzieje, gdy poziom hormonu tyreotropowego jest za wysoki? Możemy wówczas zaobserwować następujące objawy:

  • nadmierna senność,
  • szybka męczliwość,
  • sucha i szorstka skóra,
  • spadek libido,
  • zaparcia,
  • problemy ze skupieniem uwagi,
  • wzmożone wypadanie włosów,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • łamliwe paznokcie,
  • nadmierny przyrost masy ciała,
  • nadwrażliwość na zimno.

Podwyższone wartości TSH są charakterystyczne dla niedoczynności tarczycy, jednak mogą też sygnalizować inne stany chorobowe. Dlatego wskazana jest niezwłoczna wizyta u lekarza i poddanie się odpowiedniej diagnostyce.


Niski poziom TSH - objawy


Jakie są objawy zbyt niskiego stężenia TSH we krwi? Do możliwych symptomów zaliczamy:

  • nerwowość, 
  • rozdrażnienie,
  • wahania nastrojów,
  • drżenie rąk,
  • biegunki, 
  • częste wypróżnianie,
  • nadmierna potliwość,
  • duszność,
  • czucie kołatania serca,
  • utrata masy ciała (pomimo dużego apetytu),
  • uczucie gorąca,
  • spadek libido,
  • przyspieszona praca serca,
  • problemy ze snem,
  • zaburzenia cyklu miesiączkowego,
  • zaburzenia erekcji.

Obniżony poziom TSH często jest oznaką nadczynności gruczołu tarczowego. Podobnie, jak w przypadku zbyt wysokiego poziomu tyreotropiny, również i przy niskim stężeniu hormonu we krwi konieczna jest dalsza diagnostyka.
 

W serwisie e-recepta.net staramy się by publikowane przez nas informację, były rzetelne i pochodziły ze sprawdzonych źródeł. Należy jednak pamiętać, że niniejszy artykuł nie jest poradą lekarską i nie może zastąpić konsultacji ze specjalistą. Potrzebujesz recepty?
Zamów konsultację

Źródła:

  1. https://dietetycy.org.pl/jak-obnizyc-wysokie-tsh/
  2. https://www.mp.pl/pacjent/endokrynologia/choroby/211942,choroby-tarczycy
  3. https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/98800,hormon-tyreotropowy-tsh
  4. https://podyplomie.pl/medycyna/26979,nieprawidlowe-stezenie-hormonu-tyreotropowego-kiedy-i-kogo-leczyc
Udostępnij artykuł:
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy, bądź pierwszy!
Napisz komentarz
Potrzebujesz recepty?
Zamów konsultację