Provera to lek zawierający octan medroksyprogesteronu (Medroxyprogesteroni acetas).

Jest to syntetyczny hormon, który stosuje się w leczeniu wtórnego braku miesiączki, czynnościowych krwawień z macicy oraz endometriozy. Działanie leku polega na regulacji cyklu hormonalnego kobiety.

Dostępność na receptę
Wskazania wtórny brak miesiączki; czynnościowe krwawienia z macicy; endometrioza łagodna do umiarkowanej; przeciwdziałanie rozrostowi endometrium u kobiet przyjmujących estrogeny
Postać tabletki
Dawka 5 mg, 10 mg
Substancja czynna medroksyprogesteronu octan (Medroxyprogesteroni acetas)
Ulotka do pobrania Provera - ulotka

Na co stosuje się Proverę?

Provera jest wskazana w następujących przypadkach:

  • wtórny brak miesiączki,
  • czynnościowe (bezowulacyjne) krwawienia z macicy spowodowane zaburzeniem równowagi hormonalnej,
  • endometrioza łagodna do umiarkowanej,
  • przeciwdziałanie rozrostowi endometrium u kobiet przyjmujących estrogeny.

Jak działa medroksyprogesteronu octan?

Medroksyprogesteronu octan powoduje zmianę błony śluzowej macicy ze stadium proliferacyjnego w stadium wydzielnicze, o ile kobieta ma prawidłowe endogenne wydzielanie estrogenów. Lek hamuje też wydzielanie gonadotropin przysadkowych (FSH i LH) oraz zmniejsza stężenie ACTH, hydrokortyzonu, testosteronu i estrogenów we krwi obwodowej. Obserwowano działania androgenne i anaboliczne, natomiast lek wydaje się pozbawiony istotnego działania estrogennego.

Podawany doustnie w zwykle zalecanych dawkach, jako pojedyncze dawki dobowe, lek nie hamuje owulacji; takie działanie opisano po podaniu pozajelitowym. W niektórych przypadkach odnotowano wydłużony okres braku owulacji. Provera nie zapewnia ochrony antykoncepcyjnej.

Po podaniu doustnym lek wchłania się szybko i osiąga maksymalne stężenie po 2 do 4 godzinach. Okres półtrwania po podaniu doustnym wynosi około 17 godzin, a w fazie eliminacji od 12 do 17 godzin. Około 90% substancji wiąże się z białkami osocza, a metabolity są wydalane głównie z moczem.

Jak dawkować Proverę?

Dawkę i czas leczenia ustala lekarz, a schemat zależy od wskazania. Porę przyjmowania względem posiłku warto ustalić z lekarzem i trzymać się jej stale.

  • Wtórny brak miesiączki: od 5 mg do 10 mg na dobę przez 5 do 10 dni, od dnia cyklu wskazanego przez lekarza. Krwawienie powinno wystąpić w ciągu 3 do 7 dni od odstawienia leku.
  • Czynnościowe (bezowulacyjne) krwawienia z macicy: od 5 mg do 10 mg na dobę przez 5 do 10 dni, rozpoczynając około 16.–21. dnia cyklu; krwawienie również powinno wystąpić w ciągu 3 do 7 dni po odstawieniu. Dawkę można powtórzyć, zaczynając od 16. dnia cyklu, przez 2 do 3 kolejnych cykli. Potem leczenie przerywa się, aby sprawdzić, czy zaburzenia ustąpiły.
  • Endometrioza łagodna do umiarkowanej: 10 mg trzy razy na dobę przez 90 kolejnych dni, od pierwszego dnia cyklu miesiączkowego. U 30 do 40% pacjentek może wystąpić samoograniczające się plamienie. W takim przypadku nie zaleca się dodatkowej hormonoterapii.
  • Przeciwdziałanie rozrostowi endometrium u kobiet przyjmujących estrogeny: dawkę i schemat ustala lekarz. Najczęściej stosuje się schemat ciągły (od 2,5 do 5 mg na dobę) albo sekwencyjny (od 5 do 10 mg na dobę przez 10 do 14 kolejnych dni 28-dniowego cyklu). Przy schemacie sekwencyjnym krwawienie lub plamienie z odstawienia występuje u 75 do 80% kobiet.

Terapię złożoną estrogenami i (lub) progestagenami w leczeniu objawów menopauzy należy ograniczyć do najmniejszej skutecznej dawki i najkrótszego czasu. Lekarz dobiera rodzaj i częstość badań kontrolnych do stanu pacjentki. Progestagenów nie zaleca się u kobiet z usuniętą macicą, chyba że rozpoznano u nich endometriozę.

Co zrobić po pominięciu dawki leku Provera?

Pominiętą tabletkę należy przyjąć tak szybko, jak to możliwe, chyba że zbliża się pora kolejnej dawki. W takim przypadku przyjmuje się następną dawkę o wyznaczonej porze.

Czy można samodzielnie przerwać leczenie?

Nie, o przerwaniu leczenia decyduje lekarz. Lek trzeba jednak od razu odstawić i skontaktować się z lekarzem m.in. przy nagłej utracie wzroku, podwójnym widzeniu lub objawach zakrzepicy.

Kiedy nie wolno stosować Provery?

Przeciwwskazaniami są:

  • nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą,
  • ciąża lub podejrzenie ciąży oraz stosowanie w diagnostyce ciąży,
  • krwawienia z dróg rodnych lub moczowych o nieustalonej przyczynie,
  • choroba zakrzepowa żył,
  • udar mózgu w wywiadzie,
  • ciężka niewydolność wątroby,
  • rozpoznanie lub podejrzenie nowotworu złośliwego piersi lub narządu rodnego,
  • poronienie zatrzymane.

Kiedy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu leku Provera?

Lek może powodować zatrzymanie płynów, dlatego ostrożność zalecono u pacjentek z padaczką, migreną, astmą oraz zaburzeniami czynności serca lub nerek, u których zwiększenie masy ciała lub retencja płynów mogłyby pogorszyć stan. Ostrożności wymagają też:

  • Depresja: pacjentki z depresją w wywiadzie wymagają starannej obserwacji, a u niektórych osób mogą wystąpić objawy podobne do depresji przedmiesiączkowej.
  • Cukrzyca: lek może zmniejszać tolerancję glukozy, więc chore na cukrzycę wymagają starannej obserwacji.
  • Nadwrażliwość na inne steroidy: należy zachować szczególną ostrożność.
  • Nieoczekiwane krwawienie z dróg rodnych w trakcie leczenia: wymaga diagnostyki.
  • Zaburzenia widzenia: jeżeli nagle wystąpi częściowa lub całkowita utrata wzroku, wytrzeszcz, podwójne widzenie albo migrena, należy przerwać stosowanie leku i wykonać badania okulistyczne. Przy obrzęku tarczy nerwu wzrokowego lub zmianach w naczyniach siatkówki nie należy kontynuować leczenia.
  • Zakrzepica i zatorowość: nie stwierdzono, by sam lek powodował zaburzenia zakrzepowe i zakrzepowo-zatorowe, ale nie zaleca się go pacjentkom, które takie zaburzenia przebyły (czynna choroba zakrzepowa żył jest przeciwwskazaniem). Zwiększone ryzyko dotyczy skojarzenia z estrogenem, opisanego niżej. Jeśli w trakcie leczenia rozwinie się żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, leczenie należy przerwać.
  • Badanie histopatologiczne: przy przekazaniu wycinka z trzonu lub szyjki macicy trzeba poinformować histopatologa o stosowaniu leku.
  • Wyniki badań: lek może obniżać stężenie steroidów (m.in. kortyzolu, estrogenu, progesteronu, testosteronu), gonadotropin (LH, FSH) i globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG).
  • Laktoza: produkt zawiera laktozę, więc nie powinny go stosować osoby z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu LAPP lub zespołem złego wchłaniania glukozy i galaktozy.

Przed rozpoczęciem terapii hormonalnej lekarz zbiera pełny wywiad, w tym rodzinny. Badania przed leczeniem i okresowo po jego rozpoczęciu obejmują zwłaszcza pomiar ciśnienia tętniczego, badanie piersi, brzucha i narządów miednicy oraz cytologię szyjki macicy.

Ryzyko przy łączeniu z estrogenami po menopauzie

Estrogenów w monoterapii ani w skojarzeniu z progestagenami nie należy stosować w zapobieganiu chorobom układu krążenia. W badaniu WHI u kobiet po menopauzie przyjmujących skojarzenie CEE/MPA stwierdzono w porównaniu z placebo:

  • więcej zdarzeń sercowo-naczyniowych w chorobie niedokrwiennej serca (37 wobec 30 na 10 000 osobolat),
  • więcej udarów (29 wobec 21 na 10 000 osobolat),
  • dwukrotnie większą częstość żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.

Terapia estrogenem z progestagenem stosowana przez kilka lat zwiększa też ryzyko raka piersi, a ryzyko rośnie wraz z czasem stosowania. Dane wskazują także na zwiększone ryzyko otępienia i łagodnych zaburzeń funkcji poznawczych u kobiet w wieku 65 lat i starszych, dlatego nie zaleca się terapii hormonalnej w zapobieganiu otępieniu. W badaniu WHI ryzyko raka jajnika było większe, ale różnica nie była istotna statystycznie.

Gęstość mineralna kości

Wpływu doustnego medroksyprogesteronu na gęstość mineralną kości (BMD) nie badano. W badaniu z lekiem podawanym domięśniowo (150 mg co 3 miesiące, jako antykoncepcja) po 5 latach średni spadek BMD kręgosłupa lędźwiowego wyniósł 5,4%, a po zakończeniu stosowania gęstość kości częściowo wracała do wartości wyjściowych. Zaleca się, aby wszystkie pacjentki przyjmowały wapń i witaminę D we właściwych dawkach.

Jakie interakcje ma Provera z innymi lekami?

Jednoczesne podawanie aminoglutetymidu i dużych dawek medroksyprogesteronu octanu może istotnie zmniejszyć stężenie medroksyprogesteronu w osoczu i osłabić działanie leku. Medroksyprogesteron może też wpłynąć na wynik testu z metyraponem.

Medroksyprogesteron jest metabolizowany głównie przez CYP3A4. Badań klinicznych z induktorami i inhibitorami tego enzymu nie przeprowadzono, więc ich wpływ na lek nie jest znany. Lekarz powinien wiedzieć o wszystkich lekach przyjmowanych obecnie i ostatnio oraz o tych, które pacjentka planuje stosować.

Czy posiłek lub alkohol wpływa na działanie Provery?

Podanie leku podczas posiłku zwiększa jego dostępność biologiczną. Dawka 10 mg przyjęta bezpośrednio przed posiłkiem lub po nim zwiększała stężenie maksymalne o 50 do 70%, a pole pod krzywą o 18 do 33%. Pokarm nie zmieniał okresu półtrwania. Pora przyjmowania względem posiłku nie jest określona, więc warto przyjmować lek stale w ten sam sposób i ustalić to z lekarzem. Brak danych o interakcji z alkoholem.

Czy Provera jest bezpieczna w ciąży i podczas karmienia piersią?

Nie. W ciąży i przy podejrzeniu ciąży Provera jest przeciwwskazana, a podczas karmienia piersią jej stosowanie nie jest zalecane. Dane wskazują na związek między stosowaniem progestagenów w pierwszym trymestrze a zaburzeniami rozwojowymi układu płciowego u płodów obu płci. Jeśli lek zastosowano w ciąży albo kobieta zaszła w ciążę w trakcie leczenia, należy ją poinformować o możliwym zagrożeniu dla płodu.

Medroksyprogesteron i jego metabolity przenikają do mleka kobiecego. Nie ma dowodów, że stanowi to zagrożenie dla dziecka, jednak nie zaleca się stosowania leku w okresie karmienia piersią.

Czy Provera wpływa na prowadzenie pojazdów?

Nie prowadzono systematycznych obserwacji wpływu medroksyprogesteronu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Ulotka podaje, że nie obserwowano takiego wpływu.

Jakie działania niepożądane może wywołać Provera?

Do najczęściej zgłaszanych w badaniach klinicznych fazy 3 (powyżej 5%) należały nieprawidłowe krwawienie z macicy (18%), bóle głowy (12%) i nudności (10%). Działania niepożądane wg częstości:

  • Bardzo często (≥10%): bóle głowy, nudności, nieprawidłowe krwawienie z macicy (nieregularne, nadmiernie obfite, zbyt skąpe, plamienie).
  • Często (≥1%, <10%): nadwrażliwość na lek, depresja, bezsenność, nerwowość, zawroty głowy, łysienie, trądzik, pokrzywka, świąd, wydzielina z szyjki macicy, bolesność i tkliwość piersi, gorączka, zmęczenie, zwiększenie masy ciała.
  • Niezbyt często (≥0,1%, <1%): nadmierne owłosienie, mlekotok, obrzęk, zatrzymanie płynów.
  • Częstość nieznana: reakcja anafilaktyczna i anafilaktoidalna, obrzęk naczynioruchowy, wydłużony okres braku owulacji, senność, zator i zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, żółtaczka (w tym cholestatyczna), wysypka, brak miesiączki, nadżerka szyjki macicy, zmniejszona tolerancja glukozy, zmniejszenie masy ciała.

Podejrzewane działania niepożądane można zgłaszać do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (smz.ezdrowie.gov.pl) lub podmiotowi odpowiedzialnemu.

Co grozi po przedawkowaniu leku Provera?

Dawki doustne do 3 g na dobę były dobrze tolerowane, a leczenie przedawkowania ma charakter objawowy i wspomagający. Po zażyciu większej dawki niż zalecona należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Skład i opakowania

Jedna tabletka zawiera 5 mg lub 10 mg medroksyprogesteronu octanu. Substancje pomocnicze obu mocy to laktoza jednowodna, skrobia kukurydziana, sacharoza, parafina ciekła, talk i wapnia stearynian. Tabletki 5 mg zawierają dodatkowo indygotynę (E132).

Tabletki 5 mg są okrągłe, niebieskie, z linią podziału i znakiem „286” oraz „U”. Tabletki 10 mg są okrągłe, białe, z napisem „Upjohn 50” i linią podziału. Każde opakowanie zawiera 3 blistry PVC/AL po 10 tabletek, czyli 30 tabletek. Podmiotem odpowiedzialnym jest Pfizer Europe MA EEIG.

Jak przechowywać Proverę?

Lek przechowuje się w temperaturze poniżej 25 °C, w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci. Okres ważności wynosi 5 lat.

Jakie są zamienniki Provery?

W Rejestrze Produktów Leczniczych (stan na 13 listopada 2026 r.) nie ma innych preparatów z taką samą substancją czynną, mocą i postacią jak Provera. O ewentualnej zmianie leczenia decyduje lekarz.

Ile kosztuje Provera i jaka jest refundacja?

Provera nie znajduje się w wykazie leków refundowanych Ministerstwa Zdrowia (obwieszczenie obowiązujące od 1 października 2026), dlatego jest lekiem pełnopłatnym: pacjent pokrywa całą cenę. Ceny w aptekach internetowych sprawdzono 13 listopada 2026 r.:

Opakowanie Cena w aptekach
Provera, 10 mg, 30 tabl. 16,99–22,49 zł

Ceny różnią się między aptekami i zmieniają się w czasie, dlatego przed zakupem warto je porównać.

Najczęstsze pytania o Proverę (FAQ)

Krwawienie po odstawieniu Provery pojawia się zwykle w ciągu 3 do 7 dni od odstawienia leku. Dotyczy to leczenia wtórnego braku miesiączki oraz czynnościowych krwawień z macicy. Przy schemacie sekwencyjnym stosowanym z estrogenami krwawienie lub plamienie z odstawienia występuje u 75 do 80% kobiet.
Może. Zwiększenie masy ciała to działanie częste, występujące u 1–10% pacjentek. Zatrzymanie płynów występuje niezbyt często, a zmniejszenie masy ciała zgłaszano z nieznaną częstością.
Tak. Ulotka nie określa pory przyjmowania względem posiłku, ale jedzenie zwiększa wchłanianie leku (w badaniu stężenie maksymalne było wyższe o 50–70%). Dlatego warto przyjmować tabletkę zawsze w ten sam sposób i ustalić to z lekarzem.
W endometriozie tak: samoograniczające się plamienie może wystąpić u 30–40% pacjentek i nie wymaga dodatkowej hormonoterapii. Każde nieoczekiwane krwawienie z dróg rodnych w trakcie leczenia wymaga jednak diagnostyki.
Nie, Provera w tabletkach nie zapewnia ochrony antykoncepcyjnej. Doustnie w zwykle zalecanych dawkach nie hamuje owulacji. Działanie antykoncepcyjne ma medroksyprogesteron podawany domięśniowo (150 mg co 3 miesiące), czyli inny produkt i inny sposób stosowania.

Opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Przed zastosowaniem leku zapoznaj się z ulotką dołączoną do opakowania.

Potrzebujesz Provera?
Rozpocznij konsultację

Podobne leki

Depo-Provera
Indivina