Spironol

Właściwość	Wartość
Dostępność	na receptę
Wskazania	zespół nerczycowy, wodobrzusze, nadciśnienie tętnicze i inne wskazania
Postać	tabletki powlekane
Dawka	25 mg, 50 mg, 100 mg
Substancja czynna	spironolakton

Spironol — działanie, przeznaczenie

Zgodnie z klasyfikacją medyczną Spironol to lek moczopędny oszczędzający potas z grupy diuretyków. Za jego działanie odpowiada substancja czynna spironolakton. Lek ma postać tabletek powlekanych. Ze względu na skład, działanie i przeznaczenie dostępny jest tylko na receptę po wcześniejszej konsultacji medycznej. Wykazuje działanie moczopędne i oszczędzające potas.

Działanie spironolaktonu polega na blokowaniu receptorów dla aldosteronu. Dzięki temu hamuje się zwrotne wchłanianie jonów sodu i chloru, co nasila wydalanie tych związków z moczem i zwiększa objętość wydalanej wody, zatrzymując w organizmie potas i magnez. Ponadto lek wykazuje działanie przeciwandrogenowe. Preparat podaje się u osób dorosłych oraz młodzieży i dzieci, jednak tylko pod opieką lekarza pediatry.

Podstawowe wskazania do stosowania leku Spironol to:

• leczenie zastoinowej niewydolności serca (w celu pozbycia się nadmiernej ilości płynów z organizmu);
• zespół nerczycowy (zaburzenie nerek powodujące nadmierną ilość płynów w organizmie);
• nadciśnienie tętnicze (lek dodatkowy u pacjentów niereagujących dostatecznie na inne leki przeciwnadciśnieniowe);
• hiperaldosteronizm pierwotny (nadmierna ilość płynów spowodowana zbyt dużym stężeniem hormonu aldosteronu);
• wodobrzusze (nadmierna ilość płynów w jamie brzusznej i obrzęk na przykład na skutek marskości wątroby);
• wodobrzusze w przebiegu nowotworu złośliwego.

Spironol — ile kosztuje? Czy jest refundowany?

Lek Spironol dostępny jest w dwóch stężeniach substancji czynnej. Przy pełnej odpłatności jego cena to:

• Spironol (25 mg, 20 tabletek) - 6,65 PLN;
• Spironol (25 mg, 100 tabletek) - 24,75 PLN;
• Spironol (50 mg, 30 tabletek) - 12,10 PLN;
• Spironol (50 mg, 60 tabletek) - 22,95 PLN;
• Spironol (100 mg, 20 tabletek) - 14,85 PLN.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami preparat Spironol podlega całościowej lub częściowej refundacji. Za darmo otrzymują go pacjenci w wieku poniżej 18. oraz powyżej 65. roku życia we wszystkich wskazaniach medycznych. W ramach częściowej odpłatności mogą nabyć go pozostali pacjenci w tych wskazaniach oraz takich jak: pozawałowa dysfunkcja skurczowa lewej komory, nadciśnienie tętnicze inne niż określone w ChPL u dzieci do 18. roku życia. Wówczas cena leku to:

• Spironol (25 mg, 20 tabletek) - 3,45 PLN;
• Spironol (25 mg, 100 tabletek) - 9,55 PLN;
• Spironol (50 mg, 30 tabletek) - 3,25 PLN;
• Spironol (50 mg, 60 tabletek) - 6,20 PLN;
• Spironol (100 mg, 20 tabletek) - 4,00 PLN.

Spironol — zamienniki lub podobne leki

Na rynku dostępne są zamienniki dla leku Spironol. Zawierają one taką samą substancję czynną w tej samej postaci. Należy dobrać odpowiednie stężenie substancji czynnej. Wśród tych leków są: Verospiron, Finospir. Inne podobne leki to m.in.: Ismian i Spironolactone Medreg.

Spironol — pełny skład leku

Podstawowy składnik leku Spironol to spironolakton. Pozostałe składniki tabletek to:

• Spironol 25 mg: laktoza jednowodna, skrobia ryżowa, stearynian magnezu, talk, laurylosiarczan sodu;
• Spironol 50 mg i Spironol 100 mg: laktoza jednowodna, skrobia ryżowa, stearynian magnezu, talk, laurylosiarczan sodu, karboksymetyloskrobia sodowa, makrogol 20 000, hypromeloza.

Dawkowanie preparatu Spironol

Stosowanie i dawkowanie leku Spironol ustalane jest indywidualnie przez lekarza prowadzącego. W przypadku wątpliwości należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty. Preparat stosuje się raz na dobę w trakcie posiłki. 

Standardowe dawkowanie u osób dorosłych to od 25 mg do 400 mg na dobę w zależności od leczonej choroby i stopnia jej nasilenia. Wygląda to następująco:

• zastoinowa niewydolność serca z obrzękiem: początkowo 100 mg na dobę w dawce pojedynczej lub dawkach podzielonych, zakres dawki podtrzymującej to 25-200 mg;
• wodobrzusze i obrzęk w przebiegu marskości wątroby: początkowo 100 mg lub 200-400 mg na dobę w zależności od stosunku stężenia jonów sodu do jonów potasu;
• ciężka niewydolność serca (klasa III–IV wg NYHA): dawka zależy od stężenia potasu i kreatyniny we krwi, dawka początkowa wynosi zazwyczaj 25 mg na dobę i może być zwiększona do 50 mg na dobę. 
• zespół nerczycowy: 100-200 mg na dobę;
• wodobrzusze w przebiegu nowotworu złośliwego: początkowo 100-200 mg na dobę, w ciężkich przypadkach do 400 mg na dobę;
• hiperaldosteronizm pierwotny: w celu przygotowania do zabiegu operacyjnego 100-400 mg na dobę lub długotrwale, gdy nie jest możliwe przeprowadzenie operacji, w diagnostyce stosuje się też 400 mg na dobę przez 3-4 tygodnie i prowadzi ją lekarz;
• nadciśnienie tętnicze: 25-100 mg na dobę.

W przypadku pacjentów w podeszłym wieku leczenie rozpoczyna się od małej dawki początkowej, a następnie stopniowo zwiększa aż do momentu, w którym uzyska się oczekiwane działanie. Dawkowanie leku Spironol u dzieci i młodzieży zależy od masy ciała dziecka i ustalane jest indywidualnie. Zazwyczaj jest to początkowo 1-3 mg/kg masy ciała. Zaleca się stosowanie najmniejszej dawki, która jest skuteczna. 

Nie wolno stosować większej niż zalecana dawki leku Spironol. Nie wpływa to na poprawę skuteczności leczenia i może powodować działania niepożądane związane z przedawkowaniem substancji czynnej, w tym m.in.: splątanie, uczucie odwodnienia, biegunka, wymioty, nudności, senność, zawroty głowy, kurcze mięśni, wysypka, mrowienie, kłucie, drętwienie skóry. W takiej sytuacji należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Tabletki powlekane Spironol — stosowanie leku w ciąży i okresie karmienia piersią

Nie powinno się stosować leku Spironol u kobiet w ciąży lub planujących mieć dziecko. Może to powodować zagrożenie dla płodu. Lekarz może wdrożyć ten preparat w tej grupie pacjentek, jednak tylko wtedy, gdy korzyści z tym związane znacznie przewyższają ewentualne ryzyko. Przeciwwskazane jest stosowanie leku Spironol u kobiet w okresie karmienia piersią. Jeżeli jest to konieczne, to należy przerwać karmienie piersią ze względów bezpieczeństwa. 

Jakie działania niepożądane mogą wystąpić przy stosowaniu Spironol - tabletki?

U pacjentów stosujących lek Spironol mogą występować skutki uboczne. Nie dotyczy to wszystkich pacjentów. Rodzaj i nasilenie działań niepożądanych zależą od indywidualnych predyspozycji organizmu. Należy natychmiast poinformować lekarza, jeżeli wystąpi jakikolwiek z poniższych objawów:

• toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka;
• zespół Stevensa-Johnsona;
• wysypka polekowa, eozynoflia, objawy układowe (np. gorączka, obrzęk, wysypka skórna);
• nieregularna czynność serca;
• zażółcenie skóry i oczu (żółtaczka, zaburzenia czynności wątroby).

Ponadto w trakcie terapii odnotowywano takie działania niepożądane jak m.in.:

• zawroty głowy, dezorientacja;
• nieżyt żołądka, nudności;
• zaburzenia stężenia elektrolitów w osoczu;
• zaburzenia miesiączkowania u kobiet;
• nadmierny rozrost tkanki gruczołu piersiowego u mężczyzn (ginekomastia), ból piersi, guzki piersi;
• wypadanie włosów;
• zaburzenia czynności wątroby;
• ostra niewydolność nerek;
• zwiększenie stężenia potasu we krwi (hiperkaliemia);
• ogólne osłabienie, kurcze mięśni;
• zmiany popędu seksualnego (libido);
• wysypka skórna, swędzenie całego ciała;
• alergia skórna ze swędzeniem i bąblami (pokrzywka);
• pemfigoid;
• nadmierny wzrost włosów (nadmierne owłosienie);
• leukopenia (zmniejszona ilość krwinek białych);
• małopłytkowość (zmniejszona ilość komórek uczestniczących w procesie krzepnięcia krwi).

Wszystkie skutki uboczne wraz z częstotliwością ich występowania wymieniono w ulotce dołączonej do opakowania. Wszelkie objawy niepożądane należy zgłaszać lekarzowi prowadzącemu. 

Kiedy nie stosować preparatu Spironol? Przeciwwskazania

Przed zastosowaniem leku Spironol należy zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania oraz skonsultować się z lekarzem. Nie należy stosować leku Spironol, jeżeli u pacjenta występują:

• uczulenie na spironolakton lub jakikolwiek inny składnik leku;
• ciężka choroba nerek;
• okres karmienia piersią;
• bezmocz (niemożność oddania moczu);
• hiperkaliemia (zwiększone stężenie potasu we krwi);
• choroba Addisona (niedobór pewnych hormonów z takimi objawami jak: niskie ciśnienie krwi, zmniejszenie masy ciała, skrajne osłabienie);
• jednoczesne stosowanie innych leków moczopędnych, leków uzupełniających niedobory potasu oraz eplerenonu (stosowany w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi).

Ponadto przeciwwskazane jest stosowanie leku u dzieci i młodzieży z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek. 

Kiedy zachować szczególną ostrożność stosując Spironol - tabletki?

W określonych sytuacjach należy zachować szczególne środki ostrożności. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci, u których występują:

• trudności z oddawaniem moczu;
• ciężka niewydolność serca;
• ciąża;
• zaburzenia stężenia elektrolitów we krwi, w tym potasu lub sodu;
• choroba nerek (zwłaszcza u dzieci z nadciśnieniem);
• choroba wątroby.

Każdy przypadek powinien być indywidualnie zdiagnozowany przez lekarza prowadzącego. Wszelkie wątpliwości w zakresie terapii należy z nim kontaktować. 

Z czym nie łączyć Spironolu? Interakcje z innymi lekami

Obowiązkiem pacjenta jest poinformowanie lekarza o wszystkich lekach stosowanych obecnie lub w niedalekiej przeszłości. Preparat Spironol może wchodzić z nimi w interakcje i wzajemnie zmieniać swoje działanie. Przeciwwskazane jest łączenie leku z innymi lekami moczopędnymi, lekami uzupełniającymi niedobory potasu lub eplerenonem (stosowany w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi). 

Do tego uwagę należy zwrócić na takie środki farmakologiczne jak:

• leki stosowane w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi (np. inhibitory ACE);
• niesteroidowe leki przeciwzapalne NLPZ (np.: indometacyna, aspiryna, ibuprofen, kwas mefenamowy);
• inne leki moczopędne;
• suplementy potasu;
• leki mogące powodować hiperkaliemię (zwiększone stężenie potasu we krwi);
• karbenoksolon, digoksyna;
• antypiryna;
• trimetoprim i trimetoprim z sulfametoksazolem;
• noradrenalina;
• znieczulenie w trakcie zabiegu chirurgicznego.

Wszystkie te substancje wymieniono w ulotce dołączonej do opakowania. O możliwości jednoczesnego stosowania wybranych środków z tej listy decyduje lekarz prowadzący. Należy postępować zgodnie z jego zaleceniami. 

Pytania pacjentów o lek (FAQ)