Olanzaran

Dostępność	na receptę
Wskazania	leczenie schizofrenii; długotrwałe leczenie podtrzymujące poprawę kliniczną u pacjentów, u których stwierdzono odpowiedź na leczenie w początkowej fazie terapii; leczenie umiarkowanych do ciężkich napadów manii
Postać	tabletki
Dawka	5 mg, 10 mg
Substancja czynna	Olanzapinum (Olanzapina)
Ulotka do pobrania	Olanzaran - ulotka

Czym jest lek Olanzaran i jaka jest jego substancja czynna?

Substancją czynną leku Olanzaran jest olanzapina (Olanzapinum). Jest to składnik odpowiadający za działanie farmakologiczne preparatu. Przed rozpoczęciem terapii należy bezwzględnie poinformować lekarza o wszystkich istniejących schorzeniach i nadwrażliwościach.

Stosowanie leku jest przeciwwskazane w przypadku uczulenia (nadwrażliwości) na olanzapinę lub którykolwiek z pozostałych składników wchodzących w skład preparatu. Leku nie powinny również przyjmować osoby ze stwierdzonym ryzykiem wystąpienia jaskry z wąskim kątem przesączania.

Przeciwwskazanie to dotyczy w szczególności niektórych rodzajów jaskry, w tym jaskry z wąskim kątem przesączania. Ostateczną decyzję o możliwości bezpiecznego stosowania leku podejmuje lekarz na podstawie wywiadu medycznego.

Jak działa Olanzaran?

Olanzaran, zawierający olanzapinę, jest lekiem o działaniu przeciwpsychotycznym, przeciwmaniakalnym oraz stabilizującym nastrój. Jego mechanizm opiera się na oddziaływaniu z licznymi systemami receptorowymi w ośrodkowym układzie nerwowym. Substancja czynna wykazuje powinowactwo do receptorów serotoninowych (5HT2A/2C, 5HT3, 5HT6) i dopaminowych (D1, D2, D3, D4, D5).

Działanie olanzapiny obejmuje również wpływ na receptory cholinergiczne muskarynowe (M1-M5), α1 adrenergiczne oraz histaminowe H1. Uważa się, że skuteczność kliniczna leku jest wynikiem połączonego blokowania (antagonizmu) receptorów dopaminowych D2 oraz serotoninowych 5HT2A.

Olanzapina działa w sposób selektywny, redukując pobudzającą czynność neuronów dopaminergicznych w układzie mezolimbicznym. Jednocześnie wywiera jedynie niewielki wpływ na drogi nerwowe w prążkowiu, które są zaangażowane w kontrolę czynności motorycznych. W celu uzyskania pełnych informacji o działaniu leku należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

W jakim celu stosuje się lek Olanzaran?

Lek Olanzaran stosuje się w leczeniu schizofrenii. Preparat jest również wskazany w terapii umiarkowanych do ciężkich napadów manii, które mogą występować jako epizody w przebiegu innych zaburzeń psychicznych.

Olanzaran wykorzystuje się także w długotrwałym leczeniu podtrzymującym poprawę kliniczną u pacjentów, u których stwierdzono odpowiedź na leczenie w początkowej fazie terapii.

Ponadto lek znajduje zastosowanie w zapobieganiu nawrotom choroby dwubiegunowej u pacjentów, u których w terapii epizodu manii uzyskano odpowiedź na leczenie olanzapiną. O zasadności i celu stosowania preparatu w danym przypadku klinicznym zawsze decyduje lekarz prowadzący.

Czy Olanzaran stosuje się w leczeniu depresji lub na poprawę nastroju?

Lek Olanzaran stosuje się w leczeniu schizofrenii oraz w zaburzeniach związanych z chorobą dwubiegunową, a nie w leczeniu depresji jako samodzielnego schorzenia. Wskazania obejmują leczenie umiarkowanych do ciężkich napadów manii.

Preparat jest również wykorzystywany w długotrwałym leczeniu podtrzymującym. Ma ono na celu utrzymanie poprawy klinicznej u pacjentów, którzy pozytywnie odpowiedzieli na początkową fazę terapii schizofrenii.

Ponadto lek stosuje się w celu zapobiegania nawrotom choroby dwubiegunowej u pacjentów, u których leczenie w fazie manii przyniosło oczekiwane rezultaty. Wszelkie wątpliwości dotyczące wskazań do terapii należy omówić z lekarzem prowadzącym.

Czy Olanzaran jest lekiem na sen?

Olanzaran nie jest lekiem zarejestrowanym do leczenia bezsenności. Zgodnie z zatwierdzonymi wskazaniami, preparat stosuje się w leczeniu schizofrenii oraz umiarkowanych do ciężkich napadów manii. Służy także jako długotrwałe leczenie podtrzymujące oraz w zapobieganiu nawrotom choroby dwubiegunowej. Wszelkie wątpliwości dotyczące terapii należy skonsultować z lekarzem prowadzącym lub farmaceutą.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania leku Olanzaran?

Leku Olanzaran nie należy stosować w przypadku nadwrażliwości na jego składniki oraz u pacjentów z niektórymi chorobami oczu. Głównym przeciwwskazaniem jest uczulenie na substancję czynną, olanzapinę, lub na którykolwiek z pozostałych składników preparatu. Leku nie powinny również przyjmować osoby ze zdiagnozowanymi wcześniej chorobami oczu, w tym z niektórymi rodzajami jaskry (z wąskim kątem przesączania). W razie jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Jakie są najważniejsze ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące leku?

Najważniejsze ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczą ryzyka wystąpienia poważnych działań niepożądanych, w tym metabolicznych i neurologicznych. Lek może powodować zwiększenie masy ciała oraz wzrost stężenia glukozy i tłuszczów (triglicerydów i cholesterolu) we krwi, dlatego należy regularnie kontrolować te parametry zgodnie z zaleceniami lekarza.

Szczególną ostrożność należy zachować ze względu na możliwość wystąpienia nieprawidłowych, mimowolnych ruchów, zwłaszcza w obrębie twarzy lub języka (tzw. późne dyskinezy). W przypadku zaobserwowania takich objawów należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem prowadzącym.

Bardzo rzadko lek może wywołać zagrażający życiu złośliwy zespół neuroleptyczny, którego objawami są m.in. wysoka gorączka, przyśpieszony oddech, pocenie się, sztywność mięśni i ospałość. Ponadto stosowanie leku nie jest zalecane u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem z powodu zwiększonego ryzyka poważnych działań niepożądanych i zgonu w tej grupie.

Należy poinformować lekarza o historii zakrzepicy, ponieważ stosowanie tego typu leków było związane z powstawaniem zakrzepów. Lek zawiera laktozę, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją niektórych cukrów.

Nagłe przerwanie stosowania leku może wywołać objawy odstawienia, takie jak poty, bezsenność, drżenie, lęk, nudności i wymioty. Dawkę należy zmniejszać stopniowo, zgodnie z zaleceniami lekarza.

Należy również poinformować lekarza, jeśli u pacjenta mogła wystąpić utrata soli, na przykład w wyniku przedłużającej się, ciężkiej biegunki i wymiotów lub stosowania leków moczopędnych.

Jakie leki mogą wchodzić w interakcje z Olanzaranem?

Olanzaran może wchodzić w interakcje z wieloma innymi lekami, dlatego przed rozpoczęciem leczenia należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych preparatach. Interakcje mogą wystąpić z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, takimi jak leki przeciwdepresyjne, leki stosowane w stanach lękowych (anksjolityki) oraz leki pomagające zasnąć (leki uspokajające).

Należy również zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków na chorobę Parkinsona. Do leków, które mogą wchodzić w interakcje, należą także karbamazepina (lek przeciwpadaczkowy i stabilizujący nastrój), fluwoksamina (lek przeciwdepresyjny) oraz cyprofloksacyna (antybiotyk).

Węgiel aktywny może zmniejszać biodostępność olanzapiny. Również alkohol może wchodzić w interakcję z lekiem, a ich połączenie może wywoływać senność. Wszelkie wątpliwości dotyczące łączenia leków z Olanzaranem należy omówić z lekarzem lub farmaceutą.

Czy można spożywać alkohol podczas leczenia Olanzaranem?

Nie zaleca się spożywania alkoholu w trakcie terapii Olanzaranem. Alkohol wchodzi w interakcję z olanzapiną — połączenie obu substancji może wywoływać senność. W przypadku wątpliwości dotyczących spożywania alkoholu w trakcie leczenia należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym lub farmaceutą.

Czy Olanzaran można stosować w ciąży i podczas karmienia piersią?

Stosowanie leku Olanzaran w ciąży jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacji, gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu, natomiast nie należy go przyjmować w okresie karmienia piersią. Pacjentka, która jest w ciąży, przypuszcza, że może być w ciąży lub planuje mieć dziecko, powinna bezwzględnie skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem terapii.

Należy zachować ostrożność, ponieważ u noworodków, których matki przyjmowały lek w ostatnim trymestrze ciąży, mogą wystąpić objawy takie jak drżenie, sztywność mięśni, senność, pobudzenie, trudności w oddychaniu oraz problemy z karmieniem.

Lek nie powinien być stosowany w okresie karmienia piersią. Powodem jest fakt, że niewielkie ilości substancji czynnej (olanzapiny) mogą przenikać do mleka matki. Pacjentkom przyjmującym Olanzaran powinno się odradzać karmienie piersią.

Czy po zażyciu leku Olanzaran można prowadzić pojazdy?

Po zażyciu leku Olanzaran nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, jeśli wystąpi senność. Lek ten może powodować senność, co stwarza ryzyko i negatywnie wpływa na zdolność bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym oraz wykonywania czynności wymagających pełnej sprawności psychomotorycznej.

W przypadku wystąpienia senności lub podobnych objawów należy zrezygnować z prowadzenia pojazdów i obsługiwania jakichkolwiek narzędzi lub maszyn. O pojawieniu się takich działań niepożądanych należy zawsze poinformować lekarza prowadzącego, który może dostosować leczenie.

Jak dawkować lek Olanzaran?

Dawkowanie leku Olanzaran jest ustalane przez lekarza i zależy od leczonego schorzenia oraz indywidualnej reakcji pacjenta. Lek należy stosować raz na dobę, a dawka dobowa u osób dorosłych wynosi od 5 mg do 20 mg. Ostateczną dawkę i schemat leczenia zawsze określa lekarz.

Zalecana dawka początkowa u dorosłych różni się w zależności od wskazania. W leczeniu schizofrenii zazwyczaj wynosi 10 mg na dobę. W terapii epizodu manii dawka początkowa to 15 mg na dobę (w monoterapii) lub 10 mg na dobę (w terapii skojarzonej). W celu zapobiegania nawrotom zaburzeń dwubiegunowych zalecana dawka początkowa to 10 mg na dobę.

Lek nie jest przeznaczony do stosowania u pacjentów w wieku poniżej 18 lat. U osób w podeszłym wieku (65 lat i więcej) lekarz może rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej (5 mg na dobę), jeśli przemawiają za tym czynniki kliniczne.

Tabletki przyjmuje się doustnie. Należy je połykać w całości, popijając wodą. Można przyjmować z posiłkiem lub niezależnie od posiłku, codziennie o stałej porze.

Lekarz może również dostosować dawkę u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby oraz u osób palących papierosy. O wszystkich tych czynnikach należy poinformować lekarza przed rozpoczęciem leczenia.

Co zrobić w przypadku pominięcia lub przedawkowania leku?

W razie pominięcia dawki należy ją przyjąć zaraz po przypomnieniu sobie o tym. Nie należy stosować dwóch dawek w jednym dniu, aby nadrobić pominiętą dawkę.

W przypadku przyjęcia zbyt dużej liczby tabletek objawy przedawkowania mogą obejmować: gwałtowne bicie serca (częstoskurcz), pobudzenie lub agresywne zachowanie, trudności w mówieniu (dyzartria), nietypowe ruchy (zwłaszcza mięśni twarzy lub języka) oraz ograniczenie lub obniżenie poziomu świadomości (od uspokojenia do śpiączki). Mogą również wystąpić: ostre splątanie (delirium), drgawki, śpiączka, złośliwy zespół neuroleptyczny (gorączka, szybki oddech, poty, sztywność mięśni), zmniejszenie częstości oddechów, zachłyśnięcie, wysokie lub niskie ciśnienie krwi, zaburzenia rytmu serca.

W razie wystąpienia któregokolwiek z powyższych objawów należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub udać się do szpitala. Należy pokazać lekarzowi opakowanie tabletek.

Jakie mogą być skutki uboczne stosowania leku Olanzaran?

Podczas stosowania leku Olanzaran mogą wystąpić działania niepożądane, które różnią się częstością występowania. W przypadku zaobserwowania jakichkolwiek niepokojących objawów, należy skonsultować się z lekarzem.

Do bardzo częstych skutków ubocznych zalicza się zwiększenie masy ciała, senność oraz zwiększenie stężenia prolaktyny we krwi. Na początku leczenia mogą również wystąpić zawroty głowy lub niedociśnienie ortostatyczne, szczególnie podczas wstawania z pozycji leżącej lub siedzącej. U pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem obserwowano również nieprawidłowy chód i upadki.

Często zgłaszane działania niepożądane obejmują zmiany w liczbie niektórych komórek krwi (eozynofilia, leukopenia, neutropenia), zmiany stężenia lipidów (cholesterolu, triglicerydów), zwiększenie stężenia cukrów we krwi i w moczu (cukromocz) oraz zwiększenie stężenia kwasu moczowego i aktywności fosfokinazy kreatyninowej. Do częstych objawów należą też: wzmożone uczucie głodu, zawroty głowy, niepokój (akatyzja), drżenie, parkinsonizm, zaburzenia ruchu (dyskinezy), niedociśnienie ortostatyczne (szczególnie na początku leczenia), zaparcia, suchość błony śluzowej jamy ustnej, przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT), wysypka, utrata siły (astenia), skrajne zmęczenie, zatrzymanie wody w organizmie (obrzęki rąk, stóp lub okolicy kostek), gorączka, ból stawów, zaburzenia seksualne (zmniejszenie libido u mężczyzn i kobiet, zaburzenia erekcji u mężczyzn). U pacjentów z otępieniem obserwowano ponadto: zapalenie płuc, podwyższoną temperaturę ciała, skrajne zmęczenie, rumień, omamy wzrokowe oraz nietrzymanie moczu.

Niezbyt częste działania niepożądane obejmują m.in.: nadwrażliwość (obrzęk w obrębie jamy ustnej i gardła, swędzenie, wysypka), rozwój lub nasilenie cukrzycy (sporadycznie z kwasicą ketonową lub śpiączką), napady drgawków (zazwyczaj u pacjentów z drgawkami w wywiadzie), sztywność lub kurcz mięśni (w tym ruchy gałek ocznych), zespół niespokojnych nóg, zaburzenia mowy, zwolnienie czynności serca (bradykardia), wydłużenie odstępu QTc w EKG, zakrzepy krwi w żyłach (zakrzepica żył głębokich, zator tętnicy płucnej), wrażliwość na światło słoneczne, krwawienie z nosa, wzdęcie brzucha, nadmierne ślinienie, zwiększone stężenie bilirubiny, zaburzenia pamięci (amnezja), zaburzenia oddawania moczu (trudności z oddawaniem, uczucie parcia, nietrzymanie moczu), wypadanie włosów (łysienie), brak lub zmniejszenie miesiączki, zmiany w piersiach u mężczyzn i kobiet (np. powiększenie piersi, wydzielanie mleka poza okresem karmienia).

Rzadkie działania niepożądane to m.in.: małopłytkowość (zmniejszenie liczby płytek krwi), hipotermia (obniżona temperatura ciała), zaburzenia rytmu serca, nagła śmierć z niewyjaśnionej przyczyny, zapalenie trzustki (silny ból brzucha, gorączka, nudności), choroba wątroby (zażółcenie skóry i białkówek oczu), rabdomioliza (niewyjaśniony ból mięśni), priapizm (wydłużony lub bolesny wzwód) oraz, bardzo rzadko, ciężkie reakcje alergiczne, takie jak polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS). O częstości nieznanej zgłaszano zespół odstawienny u noworodków, których matki stosowały lek w ciąży.

U pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem może również wystąpić udar. U osób z chorobą Parkinsona lek może powodować nasilenie objawów choroby.

Jak prawidłowo przechowywać lek Olanzaran?

Lek Olanzaran należy przechowywać w miejscu, które jest niewidoczne i niedostępne dla dzieci. Preparat nie wymaga żadnych specjalnych warunków przechowywania, takich jak określona temperatura czy ochrona przed światłem.

Należy bezwzględnie przestrzegać terminu ważności zamieszczonego na pudełku i nie stosować leku po jego upływie. Okres ważności produktu wynosi 3 lata.

Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani do domowych pojemników na odpadki. Aby prawidłowo i bezpiecznie zutylizować niewykorzystany lek, należy zapytać farmaceutę o odpowiednie procedury postępowania.

Ile kosztuje Olanzaran i jaka jest refundacja?

Lek znajduje się w wykazie leków refundowanych Ministerstwa Zdrowia (obwieszczenie obowiązujące od 1 lipca 2026). Refundacja obejmuje: schizofrenia; Choroba afektywna dwubiegunowa. Urzędowe ceny detaliczne i poziom odpłatności:

Preparat	Opakowanie	Cena detaliczna	Odpłatność
Olanzaran, tabl., 10 mg	28 szt.	79,77 zł	ryczałt
Olanzaran, tabl., 10 mg	28 szt.	79,77 zł	ryczałt
Olanzaran, tabl., 5 mg	28 szt.	39,85 zł	ryczałt

Ostateczna dopłata pacjenta zależy od limitu finansowania i wskazania, w którym lek przepisano — dokładną kwotę poda apteka przy realizacji recepty.

Zamienniki i tańsze odpowiedniki

Jako odpowiedniki leku Olanzaran można stosować inne preparaty z olanzapiną, które mogą różnić się ceną. Przykłady takich leków to Olanzapine Bluefish, Zopridoxin, Zalasta, Zolaxa Rapid, Olanzapine Lekam i Zolafren-swift. O możliwość zastosowania tańszego zamiennika warto zapytać w aptece, jednak ostateczną decyzję o zmianie leku zawsze podejmuje lekarz.

Dostępność

Lek Olanzaran jest produktem leczniczym wydawanym wyłącznie na podstawie ważnej recepty lekarskiej (kategoria dostępności: Rp). Nie można go kupić bez zlecenia lekarza.

Najczęstsze pytania o Olanzaran (FAQ)

Opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Przed zastosowaniem leku zapoznaj się z ulotką dołączoną do opakowania.