Soltopin to lek w formie maści, który zawiera substancję czynną mupirocynę.

Jest stosowany w miejscowym leczeniu zakażeń skóry, takich jak liszajec, zapalenie mieszków włosowych i czyraczność. Działanie leku polega na hamowaniu wzrostu bakterii, a w większych stężeniach na ich zabijaniu.

Dostępność na receptę
Wskazania miejscowe leczenie zakażeń skóry, takich jak liszajec; zapalenie mieszków włosowych; czyraczność
Postać maść
Dawka 20 mg/g
Substancja czynna Mupirocyna
Ulotka do pobrania Soltopin - ulotka

Czym jest lek Soltopin i w jakim celu się go stosuje?

Soltopin to maść zawierająca antybiotyk mupirocynę, przeznaczona do stosowania zewnętrznego wyłącznie na skórę. Stosuje się ją w zakażeniach skóry, takich jak liszajec, zapalenie mieszków włosowych i czyraczność (nawracające czyraki), u dorosłych, młodzieży, dzieci i niemowląt w wieku 8 tygodni i starszych.

Zgodnie z ulotką lek działa też na różne bakterie wywołujące inne zakażenia skóry, w tym MRSA, czyli szczepy gronkowca złocistego oporne na metycylinę.

Jak działa Soltopin i na jakie bakterie jest skuteczny?

Mupirocyna hamuje syntetazę izoleucynową transferowego RNA, blokując syntezę białka bakteryjnego. W minimalnym stężeniu hamującym działa bakteriostatycznie (hamuje wzrost bakterii), a w większych stężeniach występujących po zastosowaniu miejscowym – bakteriobójczo (zabija bakterie).

Lek działa na gronkowce (Staphylococcus aureus, także szczepy metycylinooporne), inne gronkowce i paciorkowce (Streptococcus), a także na niektóre drobnoustroje Gram-ujemne, takie jak Escherichia coli i Haemophilus influenzae. Nie wykazuje oporności krzyżowej z innymi dostępnymi klinicznie antybiotykami.

Jaki jest skład leku Soltopin?

Substancją czynną jest mupirocyna: 1 g maści zawiera 20 mg mupirocyny. Substancje pomocnicze to makrogol 400 i makrogol 3350 (z butylohydroksytoluenem, E 321). Lek zawiera więc glikol polietylenowy (patrz ostrzeżenia), a butylohydroksytoluen jest substancją pomocniczą o znanym działaniu.

Soltopin to jednolita, biaława maść. Występuje w tubach aluminiowych zawierających 5 g lub 15 g maści, pakowanych w tekturowe pudełko; nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

Kiedy nie należy stosować leku Soltopin?

Leku Soltopin nie należy stosować w następujących przypadkach:

  • nadwrażliwość (alergia) na mupirocynę lub którykolwiek z pozostałych składników preparatu,
  • stosowanie do oczu,
  • stosowanie do nosa,
  • stosowanie w miejscach wokół założenia kaniuli dożylnych („kroplówek”).

Ulotka zaleca też, by nie stosować leku u noworodków i niemowląt w wieku poniżej 8 tygodni.

Jakie ostrzeżenia i środki ostrożności należy zachować?

W razie możliwej reakcji uczuleniowej lub ciężkiego miejscowego podrażnienia należy przerwać leczenie, zmyć maść i zastosować odpowiednie leczenie. Należy unikać kontaktu maści z oczami; jeśli maść dostanie się do oczu, trzeba je dokładnie przemywać wodą aż do usunięcia pozostałości maści.

Długotrwałe stosowanie może prowadzić do nadmiernego rozwoju niewrażliwych drobnoustrojów, np. do pleśniawki (zakażenia drożdżakowego). Jeśli to nastąpi, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie.

Glikol polietylenowy może być wchłaniany z otwartych ran i uszkodzonej skóry i jest wydalany przez nerki. Soltopinu nie należy stosować w chorobach, w których możliwe jest wchłonięcie dużych ilości glikolu polietylenowego, zwłaszcza przy dowodach na umiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności nerek. Według ulotki o stosowaniu leku należy porozmawiać z lekarzem, jeśli pacjent ma chorobę nerek albo leczona powierzchnia otwartych ran lub uszkodzonej skóry jest duża; lekarz zdecyduje wtedy o stosowaniu maści i ewentualnym dostosowaniu dawkowania.

Butylohydroksytoluen może powodować miejscową reakcję skórną (np. kontaktowe zapalenie skóry) lub podrażnienie oczu i błon śluzowych.

Podczas stosowania antybiotyków zgłaszano rzekomobłoniaste zapalenie jelit, które może mieć przebieg od łagodnego do zagrażającego życiu. Przy miejscowo stosowanej mupirocynie ryzyko jest mniejsze. Jeśli w trakcie leczenia lub po nim wystąpi przedłużająca się lub silna biegunka (zwykle z krwią i śluzem) albo skurcze brzucha, gorączka, leczenie należy natychmiast przerwać i jak najszybciej powiadomić lekarza.

Jak stosować maść Soltopin?

Małą ilość maści nanosi się na zmienione chorobowo miejsca na skórze tak, aby je pokryć, zazwyczaj 2 do 3 razy na dobę. Dawkowanie jest takie samo u dorosłych (w tym osób w podeszłym wieku) i dzieci. U osób z zaburzeniami czynności wątroby nie jest konieczne dostosowanie dawkowania.

Przed otwarciem tuby należy umyć i wysuszyć ręce, a po nałożeniu maści zakręcić tubę i ponownie umyć ręce. Maści nie wolno mieszać z innymi produktami, ponieważ może to ją rozcieńczyć, zmniejszyć aktywność przeciwbakteryjną i spowodować utratę stabilności mupirocyny.

Jak długo można stosować lek Soltopin?

Lek stosuje się przez okres do 10 dni, tak długo, jak zalecił lekarz. Zgodnie z ulotką bakterie są zwykle usuwane ze skóry w ciągu 10 dni od rozpoczęcia leczenia. Nie należy stosować go dłużej, a pozostałą po leczeniu maść należy wyrzucić.

Zbyt wczesne przerwanie stosowania może sprawić, że nie wszystkie bakterie zostaną zabite lub mogą nadal rosnąć. Kiedy zakończyć stosowanie, należy ustalić z lekarzem lub farmaceutą.

Co zrobić w przypadku pominięcia dawki leku?

Pominiętą dawkę należy zastosować jak najszybciej po przypomnieniu sobie. Jeśli kolejną dawkę należy zastosować w ciągu najbliższej godziny, pominiętej dawki nie stosuje się. Nie wolno stosować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej.

Co zrobić w przypadku zastosowania większej dawki niż zalecana?

W razie zastosowania większej niż zalecana dawki należy poradzić się lekarza lub farmaceuty, a nadmiar maści usunąć czystym wacikiem lub gazikiem.

Toksyczność mupirocyny jest bardzo mała. W razie połknięcia maści należy natychmiast skontaktować się z lekarzem i powiedzieć mu, co i ile zostało połknięte; stosuje się wówczas leczenie objawowe. Po omyłkowym spożyciu dużych ilości maści u pacjentów z niewydolnością nerek należy ściśle monitorować czynność nerek, ponieważ mogą wystąpić działania niepożądane glikolu polietylenowego.

Jakie mogą być możliwe działania niepożądane?

Podobnie jak każdy lek, Soltopin może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Często (według ChPL od 1/100 do mniej niż 1/10) występuje pieczenie w miejscu zastosowania maści. Niezbyt często (od 1/1000 do mniej niż 1/100) mogą wystąpić świąd, rumień (zaczerwienienie), kłucie i suchość skóry w miejscu zastosowania oraz skórne reakcje uczuleniowe na mupirocynę lub maści; wysypka alergiczna, świąd, zaczerwienienie lub bolesność skóry mogą pojawić się także na innych częściach ciała.

Bardzo rzadko (poniżej 1/10 000, włączając pojedyncze raporty) zgłaszano ogólnoustrojowe reakcje alergiczne, w tym anafilaksję, uogólnioną wysypkę, pokrzywkę i obrzęk naczynioruchowy. Objawy ciężkiej reakcji to wypukła, swędząca wysypka, obrzęk (czasem twarzy lub ust) utrudniający oddychanie oraz zapaść lub utrata przytomności. Wtedy należy zmyć maść, przerwać jej stosowanie i jak najszybciej skontaktować się z lekarzem.

Działania niepożądane można zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych URPL (https://smz.ezdrowie.gov.pl) lub podmiotowi odpowiedzialnemu.

Czy Soltopin może wchodzić w interakcje z innymi lekami?

Zgodnie z ChPL (pkt 4.5) nie stwierdzono interakcji z innymi lekami. Mimo to należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach stosowanych obecnie lub ostatnio oraz planowanych.

Na zakażonym obszarze skóry nie należy łączyć maści z innymi kremami ani maściami, a ChPL (pkt 6.2) wskazuje, że nie wykonano badań zgodności farmaceutycznej z innymi produktami leczniczymi.

Czy można stosować Soltopin w okresie ciąży i karmienia piersią?

Badania na zwierzętach nie dostarczyły dowodów na szkodliwe działanie mupirocyny na płód. Ze względu na brak doświadczeń klinicznych lek należy stosować w ciąży tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przeważają nad ewentualnym ryzykiem. Kobieta w ciąży, podejrzewająca ciążę lub planująca dziecko powinna poradzić się lekarza przed zastosowaniem leku.

Nie ustalono, czy mupirocyna przenika do mleka ludzkiego. Kobieta karmiąca piersią powinna przed zastosowaniem leku zasięgnąć porady lekarza. Jeśli leczona jest pęknięta brodawka sutkowa, maść należy dokładnie zmyć przed karmieniem piersią.

Czy lek Soltopin można stosować u dzieci i niemowląt?

Soltopin można stosować u dzieci i młodzieży oraz niemowląt w wieku 8 tygodni i starszych. Leku nie badano u wcześniaków i donoszonych noworodków ani u niemowląt w wieku poniżej 8 tygodni. Zgodnie z ChPL (pkt 4.2) nie należy go stosować u tych pacjentów do czasu uzyskania dalszych danych, a ulotka wyraźnie zaleca niestosowanie w tej grupie wiekowej.

Czy stosowanie leku Soltopin wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów?

Nie stwierdzono niepożądanego wpływu leku Soltopin na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Jak przechowywać lek Soltopin?

Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci, w temperaturze poniżej 25°C (dotyczy to także otwartej tuby). Okres ważności nieotwartego opakowania wynosi 2 lata, a po pierwszym otwarciu tuby – 10 dni. Nie należy stosować leku po upływie terminu ważności („EXP”) podanego na tubie i pudełku; oznacza on ostatni dzień podanego miesiąca.

Nie należy stosować leku, jeśli wygląda inaczej niż normalnie (prawidłowo jest to jednolita, biaława maść). Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki; należy zapytać farmaceutę, jak usunąć leki, których się już nie używa.

Dostępność leku Soltopin

Soltopin jest dostępny wyłącznie na receptę (Rx).

Jaka jest cena maści Soltopin?

Soltopin nie figuruje w wykazie refundowanych leków dostępnych w aptece na receptę (obwieszczenie Ministra Zdrowia obowiązujące od 1 października 2026 r.), dlatego pacjent płaci za niego pełną cenę.

Czy można pić alkohol podczas stosowania Soltopin?

Ulotka i ChPL nie wymieniają alkoholu wśród czynników wpływających na stosowanie maści ani nie podają ograniczeń dotyczących jego spożywania. W razie wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Jakie są zamienniki Soltopin?

O ewentualnej zmianie leku na inny preparat decyduje lekarz, który ocenia rodzaj i nasilenie zakażenia.

Najczęstsze pytania o Soltopin (FAQ)

Po zastosowaniu miejscowym wchłanianie ogólnoustrojowe mupirocyny jest minimalne, a po wchłonięciu jest ona szybko metabolizowana do nieaktywnego mikrobiologicznie kwasu monowego. Przenikanie do głębszych warstw naskórka i skóry właściwej jest nasilone po nałożeniu na uszkodzoną skórę i po zastosowaniu opatrunku okluzyjnego.
Tak, występowanie nabytej oporności zależy od regionu i czasu, a u gronkowców koagulazo-ujemnych może stanowić problem. Corynebacterium i Micrococcus mają oporność wrodzoną, a część bakterii Gram-ujemnych, np. z rodziny Enterobacteriaceae, może być oporna wewnętrznie z powodu słabej przepuszczalności błony zewnętrznej.
Tak, leczony obszar można przykryć plastrem lub odpowiednim opatrunkiem, chyba że lekarz zalecił pozostawienie go bez przykrycia. Opatrunek okluzyjny nasila przenikanie mupirocyny w głąb skóry (patrz pytanie o wchłanianie).
Wpływu mupirocyny na płodność u ludzi nie ustalono. Badania na szczurach nie wykazały wpływu na płodność.

Opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Przed zastosowaniem leku zapoznaj się z ulotką dołączoną do opakowania.

Potrzebujesz Soltopin?
Rozpocznij konsultację

Podobne leki