Metex to lek zawierający metotreksat (Methotrexatum).
| Dostępność |
na receptę |
| Wskazania |
czynne, reumatoidalne zapalenie stawów u dorosłych pacjentów; wielostawowe postacie ciężkiego, czynnego młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów, jeżeli reakcja na niesteroidowe leki przeciwzapalne jest niewystarczająca; ciężka, oporna na leczenie łuszczyca, w której nie uzyskano zadowalającej odpowiedzi po zastosowaniu fototerapii, terapii puva i retynoidów |
| Postać |
Roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce |
| Dawka |
50 mg/ml |
| Substancja czynna |
Methotrexatum (metotreksat) |
| Ulotka do pobrania |
Metex - ulotka |
Na co stosuje się lek Metex?
Lek Metex stosuje się w leczeniu:
- czynnego, reumatoidalnego zapalenia stawów u dorosłych pacjentów,
- wielostawowych postaci ciężkiego, czynnego młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów, jeżeli reakcja na niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) okazała się niewystarczająca,
- ciężkiej, opornej na leczenie łuszczycy, w której nie uzyskano zadowalającej odpowiedzi po zastosowaniu fototerapii, terapii PUVA i retynoidów,
- ciężkiego łuszczycowego zapalenia stawów u dorosłych pacjentów,
- choroby Leśniowskiego-Crohna o przebiegu łagodnym do umiarkowanego u pacjentów dorosłych, gdy odpowiednie leczenie innymi lekami nie jest możliwe.
Ostateczną decyzję o zastosowaniu leku w wymienionych schorzeniach zawsze podejmuje lekarz prowadzący, na podstawie indywidualnej oceny stanu zdrowia pacjenta. W celu uzyskania szczegółowych informacji należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Jaka jest substancja czynna i mechanizm działania leku Metex?
Substancją czynną leku Metex jest metotreksat. Jest to antagonista kwasu foliowego, należący do leków cytotoksycznych (przeciwmetabolicznych). Jego działanie polega na kompetycyjnym hamowaniu enzymu reduktazy dihydrofolianowej, co prowadzi do zahamowania syntezy DNA. Nie ustalono jednoznacznie, czy skuteczność metotreksatu w leczeniu chorób reumatycznych i łuszczycy wynika z działania przeciwzapalnego, immunosupresyjnego, czy też ze zwiększenia zewnątrzkomórkowego stężenia adenozyny w miejscu zapalenia.
W razie jakichkolwiek pytań lub wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Czy Metex jest lekiem chemioterapeutycznym?
Metotreksat — substancja czynna leku Metex — klasyfikowany jest jako lek cytotoksyczny (przeciwmetaboliczny) z grupy antagonistów kwasu foliowego. W zatwierdzonych wskazaniach dla leku Metex (reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, choroba Leśniowskiego-Crohna) metotreksat wykazuje działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne, jednak nie ustalono jednoznacznie, w jakim stopniu skuteczność leku wynika z każdego z tych mechanizmów, a w jakim ze zwiększenia zewnątrzkomórkowego stężenia adenozyny w miejscu zapalenia. W razie wątpliwości dotyczących charakteru leku należy omówić je z lekarzem lub farmaceutą.
Czy Metex zawiera sterydy?
Nie. Substancją czynną leku Metex jest metotreksat — antagonista kwasu foliowego należący do leków cytotoksycznych. Metotreksat nie jest steroidem ani kortykosteroidem.
Jak należy dawkować lek Metex?
Lek Metex należy stosować wyłącznie raz w tygodniu, a dawkowanie jest ściśle uzależnione od leczonej jednostki chorobowej oraz wieku pacjenta. Ostateczny schemat leczenia jest zawsze ustalany indywidualnie przez lekarza prowadzącego.
Dorośli — reumatoidalne zapalenie stawów: zalecana dawka początkowa to 7,5 mg raz na tydzień. W razie konieczności dawkę można zwiększyć, jednak nie powinna ona być większa niż maksymalna zalecana dawka tygodniowa 25 mg. W wyjątkowych, klinicznie uzasadnionych przypadkach dawka tygodniowa nie powinna być większa niż 30 mg.
Dorośli — łuszczyca: podaje się dawkę próbną 5–10 mg, a następnie dawkę początkową 7,5 mg raz na tydzień. Dawka może być zwiększana do maksymalnie 25 mg na tydzień.
Dorośli — choroba Leśniowskiego-Crohna: leczenie rozpoczyna się od dawki 25 mg na tydzień, a w leczeniu podtrzymującym stosuje się 15 mg na tydzień.
Pacjenci poniżej 16. roku życia — młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów: zalecana dawka wynosi od 10 do 15 mg/m² powierzchni ciała raz na tydzień. Lek nie jest zalecany do stosowania u dzieci poniżej 3. roku życia.
Pacjenci w podeszłym wieku: należy rozważyć zmniejszenie dawki ze względu na możliwe osłabienie czynności wątroby i nerek oraz niższe rezerwy kwasu foliowego w organizmie.
Każdorazowa zmiana dawkowania lub schematu leczenia musi odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarza. W przypadku jakichkolwiek pytań lub wątpliwości dotyczących stosowania leku należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Jak długo trwa leczenie lekiem Metex?
Czas leczenia ustala lekarz. Leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów, młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów, łuszczycy zwykłej oraz łuszczycowego zapalenia stawów i choroby Leśniowskiego-Crohna lekiem Metex jest leczeniem długotrwałym.
Kiedy nie należy stosować leku Metex?
Leku Metex nie wolno stosować w następujących przypadkach:
- uczulenie na metotreksat lub którykolwiek ze składników leku,
- ciężka choroba wątroby (stężenie bilirubiny > 5 mg/dl),
- ciężka choroba nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min),
- ciężka choroba krwi (np. hipoplazja szpiku kostnego, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość),
- regularne picie dużych ilości alkoholu (nadużywanie alkoholu),
- ciężkie, ostre lub przewlekłe zakażenia, np. gruźlica, zakażenie HIV lub inne zespoły niedoboru odporności,
- owrzodzenie w jamie ustnej, czynna choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy,
- ciąża lub karmienie piersią,
- równoczesne stosowanie szczepionek zawierających żywe drobnoustroje.
O wszelkich przeciwwskazaniach do terapii zawsze decyduje lekarz na podstawie indywidualnej oceny stanu zdrowia pacjenta.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
- Dawkowanie raz na tydzień — krytyczne: lek Metex należy stosować WYŁĄCZNIE RAZ NA TYDZIEŃ. Błędne, codzienne dawkowanie może prowadzić do ciężkich działań niepożądanych, w tym zgonu.
- Monitorowanie: konieczne są regularne badania kontrolne krwi (morfologia) oraz czynności wątroby i nerek w celu wczesnego wykrycia działań niepożądanych.
- Zakażenia: metotreksat zwiększa podatność na zakażenia i może reaktywować utajone choroby (np. półpasiec, gruźlica).
- Szczepionki: podczas leczenia nie wolno stosować szczepionek zawierających żywe drobnoustroje.
- Ekspozycja na słońce: lek zwiększa wrażliwość skóry na światło słoneczne; należy unikać intensywnego nasłonecznienia i solarium.
- Biegunka: może być objawem toksyczności metotreksatu i wymagać przerwania leczenia.
- Objawy neurologiczne: zgłaszano przypadki encefalopatii/leukoencefalopatii — należy niezwłocznie zgłaszać lekarzowi wszelkie nowe objawy neurologiczne.
- Krwioplucie: notowano przypadki ostrego krwawienia z płuc — wymaga natychmiastowego kontaktu z lekarzem.
- Kontakt ze skórą lub błonami śluzowymi: należy unikać kontaktu metotreksatu z powierzchnią skóry lub błon śluzowych; w przypadku skażenia niezwłocznie spłukać wodą.
Jakie mogą być skutki uboczne stosowania leku Metex?
Stosowanie leku Metex może wiązać się z wystąpieniem działań niepożądanych. Do bardzo częstych skutków ubocznych należą: zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, niestrawność, nudności, ból brzucha, zmniejszenie apetytu oraz nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych (wzrost AST, ALAT, bilirubiny, fosfatazy zasadowej).
Często zgłaszane działania niepożądane obejmują: owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej, biegunkę, wysypkę, zaczerwienienie skóry (rumień), swędzenie (świąd), ból głowy, zmęczenie, senność, zmniejszone wytwarzanie komórek krwi (leukopenia, niedokrwistość, małopłytkowość) oraz zapalenie płuc (śródmiąższowe zapalenie pęcherzyków płucnych, często z eozynofilią).
W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Z jakimi lekami lub substancjami Metex może wchodzić w interakcje?
Lek Metex może wchodzić w interakcje z wieloma lekami oraz substancjami. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu:
- niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) lub salicylanów (np. kwas acetylosalicylowy, diklofenak, ibuprofen) oraz metamizolu,
- antybiotyków (m.in. tetracykliny, chloramfenikol, penicyliny, glikopeptydy, sulfonamidy, cyprofloksacyna, cefalotyna),
- probenecydu (stosowanego w dnie moczanowej),
- diuretyków pętlowych,
- leków wpływających na szpik kostny (np. trymetoprym-sulfametoksazol, pirymetamina),
- innych leków na reumatoidalne zapalenie stawów (np. leflunomid, sulfasalazyna, azatiopryna),
- cyklosporyny, merkaptopuryny, retynoidów,
- teofiliny oraz inhibitorów pompy protonowej (np. omeprazol, pantoprazol),
- leków hipoglikemizujących (zmniejszających stężenie cukru we krwi),
- produktów witaminowych zawierających kwas foliowy lub kwas folinowy (mogą osłabiać działanie metotreksatu),
- szczepionek zawierających żywe drobnoustroje (należy unikać),
- podtlenku azotu.
Należy ograniczyć spożycie napojów zawierających kofeinę lub teofilinę (kawa, czarna herbata). Przed rozpoczęciem leczenia oraz w jego trakcie należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach i substancjach.
Czy można stosować Metex w ciąży i podczas karmienia piersią?
Leku Metex nie należy stosować w okresie ciąży, w przypadku prób zajścia w ciążę oraz podczas karmienia piersią. Metotreksat może powodować wady wrodzone, działać szkodliwie na nienarodzone dziecko lub wywołać poronienie.
Kobiety muszą stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia i przez co najmniej 6 miesięcy po jego zakończeniu. Mężczyźni powinni unikać zapłodnienia partnerki w trakcie leczenia i przez co najmniej 3 miesiące po jego zakończeniu.
Karmienie piersią należy przerwać przed rozpoczęciem i w trakcie stosowania leku, ponieważ metotreksat przenika do mleka ludzkiego.
W razie wątpliwości dotyczących antykoncepcji, planowania ciąży lub karmienia piersią w kontekście leczenia należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym.
Czy po zastosowaniu leku Metex można prowadzić pojazdy?
Podczas stosowania leku Metex mogą wystąpić zmęczenie i zawroty głowy, co może upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. W przypadku uczucia senności lub zmęczenia nie wolno prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn. W przypadku jakichkolwiek pytań lub wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Co zrobić w przypadku pominięcia dawki leku Metex?
Nie należy stosować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki. W przypadku pominięcia dawki należy skontaktować się z lekarzem w celu ustalenia dalszego postępowania.
W przypadku zastosowania większej niż zalecana dawki leku należy niezwłocznie zwrócić się do lekarza. Działania toksyczne dotyczą głównie układu krwiotwórczego. Swoistą odtrutką jest folinian wapnia, który należy podać jak najszybciej, najlepiej w ciągu godziny.
Aby uniknąć ryzyka przedawkowania, należy bezwzględnie pamiętać, że lek Metex stosuje się wyłącznie raz na tydzień.
W jakiej formie występuje i jak przechowywać lek Metex?
Lek Metex występuje w postaci roztworu do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce i wymaga odpowiednich warunków przechowywania w celu zachowania jego właściwości. Preparatu nie należy przechowywać w temperaturze przekraczającej 25°C. Aby chronić lek przed działaniem światła, ampułko-strzykawki należy zawsze trzymać w zewnętrznym opakowaniu tekturowym. Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci. Okres ważności leku wynosi 30 miesięcy. Wszelkie pytania dotyczące przechowywania leku należy kierować do farmaceuty.
Czy można pić alkohol podczas stosowania Metex?
Podczas leczenia lekiem Metex należy unikać spożywania alkoholu. Jest on wymieniony w charakterystyce produktu leczniczego jako substancja, której spożywania należy unikać w trakcie całej terapii. Metex może wchodzić w interakcje z innymi substancjami — wśród nich znajdują się m.in. niektóre antybiotyki (np. penicyliny, glikopeptydy, sulfonamidy, cyprofloksacyna i cefalotyna) oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), do których zalicza się kwas acetylosalicylowy, ibuprofen czy diklofenak. Przed rozpoczęciem leczenia oraz w jego trakcie należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach i substancjach. Wszelkie wątpliwości należy bezwzględnie skonsultować z lekarzem prowadzącym lub farmaceutą.
Jakie są zamienniki Metex?
Informacja niedostępna w ulotce — skonsultuj z farmaceutą.
Cena i refundacja
Lek Metex jest refundowany. Cena orientacyjna jest zmienna i zależna od apteki, wielkości opakowania oraz przysługującego poziomu odpłatności. Może wynosić od 0,00 zł (dla pacjentów uprawnionych w ramach bezpłatnych leków 65+ i 18-) lub kilkunastu złotych (przy odpłatności ryczałtowej) do ok. 700-800 zł przy pełnej odpłatności. Sprawdź aktualną cenę w aptece.
Substancje pomocnicze
Substancjami pomocniczymi w leku Metex są: sodu chlorek, sodu wodorotlenek (używany do ustalenia pH) oraz woda do wstrzykiwań.
Czas trwania leczenia
Czas trwania leczenia jest ustalany indywidualnie przez lekarza prowadzącego, w zależności od stanu pacjenta i jego odpowiedzi na terapię.
Dostępność
Lek Metex jest produktem leczniczym wydawanym z apteki wyłącznie na podstawie ważnej recepty lekarskiej (kategoria dostępności: Rp).
Najczęstsze pytania o Metex (FAQ)
Tak, lek Metex jest stosowany w leczeniu wielostawowych postaci ciężkiego, czynnego młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów, jeżeli reakcja na niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) jest niewystarczająca. Lek nie jest zalecany do stosowania u dzieci w wieku poniżej 3 lat. O kwalifikacji do leczenia i dawkowaniu zawsze decyduje lekarz prowadzący.
Podczas terapii lekiem Metex przeciwwskazane jest przyjmowanie szczepionek zawierających żywe drobnoustroje. Przed planowanym szczepieniem należy bezwzględnie poinformować lekarza o przyjmowaniu metotreksatu. Lekarz zdecyduje o możliwości i bezpieczeństwie podania konkretnej szczepionki.
U pacjentów w podeszłym wieku lekarz może rozważyć zastosowanie mniejszej dawki leku Metex. Wynika to z możliwego osłabienia czynności wątroby i nerek oraz niższych rezerw kwasu foliowego w organizmie. Ostateczną dawkę zawsze ustala lekarz na podstawie indywidualnej oceny stanu zdrowia pacjenta.
Lek Metex podaje się podskórnie, a zalecane miejsca wstrzyknięcia to górna część uda lub brzuch. Należy unikać podawania leku w okolicy pępka. W celu uzyskania szczegółowych instrukcji dotyczących techniki podania leku należy skonsultować się z lekarzem lub pielęgniarką.
Tak, podczas leczenia lekiem Metex skóra może stać się bardziej wrażliwa na światło słoneczne, co jest jednym z możliwych działań niepożądanych. Z tego powodu zaleca się unikanie nadmiernej ekspozycji na słońce oraz solarium i stosowanie odpowiedniej ochrony przeciwsłonecznej. Wszelkie niepokojące zmiany skórne należy zgłaszać lekarzowi.
Opis ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Przed zastosowaniem leku zapoznaj się z ulotką dołączoną do opakowania.
