Tabletki na zahamowanie laktacji – Dostinex z apteki i domowe sposoby

Kiedy wskazane jest zatrzymanie laktacji? Koniec etapu karmienia piersią

Decyzja o zakończeniu karmienia piersią może wynikać z różnych przyczyn. Czasami jest naturalnym etapem odstawiania dziecka od piersi, a w innych przypadkach wiąże się ze stanem zdrowia kobiety lub dziecka. Jeżeli nie ma potrzeby szybkiego zahamowania laktacji, zwykle korzystne jest stopniowe ograniczanie liczby karmień. Pozwala to organizmowi dostosować produkcję mleka do coraz mniejszego zapotrzebowania.

Farmakologiczne zahamowanie laktacji może być rozważane między innymi wtedy, gdy istnieją medyczne wskazania do niepodejmowania lub przerwania karmienia piersią. Lek może być zastosowany również w celu zahamowania laktacji bezpośrednio po porodzie, jeżeli lekarz uzna takie postępowanie za właściwe.

Nagłe odstawienie dziecka od piersi bez stopniowego zmniejszania liczby karmień może prowadzić do przepełnienia gruczołów piersiowych. Pierś staje się wówczas napięta, obrzęknięta i bolesna. Zastój pokarmu może zwiększać ryzyko miejscowego stanu zapalnego, dlatego laktacji należy niekiedy zaprzestawać stopniowo.

Warto pamiętać, że sam fakt zakończenia karmienia nie zawsze oznacza natychmiastowe zatrzymanie produkcji mleka. Niewielka ilość pokarmu może utrzymywać się jeszcze przez pewien czas. Jeżeli wydzielanie jest przedłużone, pojawia się samoistnie lub towarzyszą mu zaburzenia miesiączkowania i brak jajeczkowania, konieczna może być diagnostyka stężenia prolaktyny we krwi.

Rola przysadki mózgowej i wydzielanie prolaktyny

Prolaktyna jest hormonem wytwarzanym przede wszystkim przez przedni płat przysadki mózgowej. Jej wydzielanie wzrasta w okresie ciąży, a po porodzie hormon odgrywa zasadniczą rolę w produkcji mleka. Ssanie piersi i pobudzanie brodawki podtrzymują mechanizm hormonalny odpowiedzialny za laktację.

Przysadka pozostaje pod wpływem dopaminy, która fizjologicznie ogranicza wydzielanie prolaktyny. Właśnie ten mechanizm wykorzystują niektóre leki stosowane do zahamowania laktacji. Kabergolina jest pochodną ergoliny o aktywności dopaminergicznej, silnie i długotrwale obniżającą stężenie prolaktyny.

Lek ten działa poprzez bezpośrednie pobudzanie receptorów dopaminowych D2 w komórkach przedniego płata przysadki. Innymi słowy, poprzez bezpośrednie pobudzanie receptorów dopaminowych ogranicza hormonalny sygnał podtrzymujący produkcję mleka. Bezpośrednie pobudzanie receptorów dopaminowych D2 prowadzi do zmniejszenia wydzielania prolaktyny, a wraz ze spadkiem aktywności receptorów dopaminowych D2 w komórkach przedniego płata przysadki zależna od prolaktyny laktacja stopniowo wygasa.

Ten mechanizm wyjaśnia również, dlaczego kabergolinę można stosować nie tylko do zahamowania laktacji. Lek wykorzystuje się także w leczeniu zaburzeń związanych z nadmiernym wydzielaniem prolaktyny. Dotyczy to między innymi zaburzeń miesiączkowania, braku jajeczkowania oraz stanów związanych z hiperprolaktynemią. U części kobiet nadmiar prolaktyny może powodować, że przestają regularnie miesiączkować lub nie miesiączkują wcale.

Jak zatrzymać laktację – sposoby farmakologiczne i leki z apteki

Tabletki stosowane do farmakologicznego zatrzymania laktacji działają przede wszystkim poprzez zmniejszenie wpływu prolaktyny na gruczoł piersiowy. Zarówno kabergolina, jak i bromokryptyna są zarejestrowanymi i dostępnymi w Polsce lekami z grupy agonistów receptorów dopaminowych. Są to preparaty wydawane z przepisu lekarza - nie należą do leków dostępnych bez recepty.

W aptece pacjentka może spotkać między innymi Dostinex oraz Bromocorn. Dostępność konkretnego produktu może się zmieniać, a apteka realizuje receptę zgodnie z jej treścią i aktualną dostępnością preparatu. Dostinex tabletki mogą być także dostępne jako produkt z importu równoległego. Import równoległy oznacza legalne sprowadzenie produktu leczniczego z innego państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego zgodnie z obowiązującymi procedurami.

Każdy lek hamujący laktację należy zawsze stosować zgodnie z zaleceniami lekarza. Nie należy samodzielnie zwiększać dawki ani przedłużać terapii. Informacje dotyczące stosowania leku Dostinex różnią się zależnie od wskazania - schemat wykorzystywany do zahamowania laktacji nie jest taki sam jak dawkowanie w leczeniu hiperprolaktynemii czy leczeniu gruczolaka przysadki.

Kabergolina (lek Dostinex w tabletkach)

Lek Dostinex zawiera kabergolinę. Substancja ta ogranicza wydzielanie prolaktyny i może być stosowana w celu zahamowania laktacji lub przerwania już rozpoczętego wydzielania mleka. Jest to lek na receptę, dlatego recepta powinna zostać wystawiona po ocenie wskazań i przeciwwskazań do terapii.

Zgodnie z informacją o produkcie, w celu zahamowania laktacji po porodzie stosuje się 1 mg kabergoliny jednorazowo w pierwszym dniu po porodzie. Odpowiada to dwóm tabletkom po 0,5 mg. W przypadku przerwania już rozpoczętej laktacji zalecany schemat jest inny - 0,25 mg co 12 godzin przez dwa dni, czyli lek podawany jest w dwóch dawkach na dobę.

Dostinex należy stosować zgodnie z zaleceniami lekarza. W razie wątpliwości dotyczących stosowania leku Dostinex należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Preparat najlepiej przyjmować podczas posiłku. Lek należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C i chronić zgodnie z zaleceniami wskazanymi w ulotce produktu.

Kabergolina znajduje zastosowanie także w leczeniu zaburzeń związanych z nadmiernym wydzielaniem prolaktyny. W tych wskazaniach dawkowanie jest odmienne. Zalecana dawka początkowa może wynosić 0,5 mg na tydzień podawana w jednej lub dwóch dawkach. Dawka tygodniowa powinna być zwiększana stopniowo, zwykle o 0,5 mg na tydzień w odstępach miesięcznych, do uzyskania odpowiedniej odpowiedzi na leczenie. U pacjentów z hiperprolaktynemią stosowano dawki do 2 mg na tydzień.

Informacje o schemacie, w którym dawka na tydzień podawana w jednej lub dwóch dawkach jest następnie modyfikowana, dotyczą leczenia hiperprolaktynemii, a nie rutynowego zatrzymania laktacji. Jeżeli pacjent będzie stosował lek Dostinex z powodu przewlekłych zaburzeń hormonalnych, konieczna jest kontrola lekarska. Gdy pacjent stosował lek Dostinex długotrwale i stwierdzono u niego nieprawidłowości dotyczące serca lub tkanek włóknistych, lekarz powinien ponownie ocenić bezpieczeństwo terapii.

Kabergolinę stosuje się również w leczeniu gruczolaka przysadki wydzielającego prolaktynę oraz idiopatycznej hiperprolaktynemii lub zespołu pustego siodła tureckiego związanego z hiperprolaktynemią. Są to jednak odrębne wskazania i nie należy przenosić dawkowania z leczenia tych chorób na zatrzymanie laktacji.

Bromokryptyna (lek Bromocorn)

Bromocorn to lek zawierający bromokryptynę - substancję o działaniu dopaminergicznym, która hamuje wydzielanie prolaktyny. Podobnie jak kabergolina może wpływać na czynność przysadki i ograniczać produkcję mleka. Lek jest dostępny w aptece na receptę.

Bromokryptynę stosuje się między innymi w niektórych zaburzeniach związanych z nadmiernym wydzielaniem prolaktyny. Współcześnie nie powinna być jednak rutynowo wykorzystywana wyłącznie do fizjologicznego hamowania laktacji. Farmakologiczne zatrzymanie laktacji za pomocą bromokryptyny należy rozważać w uzasadnionych sytuacjach medycznych i pod kontrolą lekarza. Wynika to z ryzyka rzadkich, ale poważnych powikłań, zwłaszcza ze strony układu sercowo-naczyniowego i neurologicznego.

Jeżeli lekarz zdecyduje o zastosowaniu bromokryptyny, lek trzeba stosować ściśle według zaleconego schematu. Podczas terapii znaczenie ma między innymi kontrola ciśnienia tętniczego. Szczególnej ostrożności wymagają kobiety po porodzie z nadciśnieniem, stanem przedrzucawkowym lub innymi czynnikami zwiększającymi ryzyko powikłań.

Przeciwwskazania i działania niepożądane przy stosowaniu leków na laktację

Przed rozpoczęciem farmakologicznego hamowania laktacji lekarz powinien zebrać wywiad i uwzględnić choroby towarzyszące. Przeciwwskazania zależą od wybranej substancji czynnej. Szczególnej oceny wymagają między innymi:

• choroby układu krążenia,
• zaburzenia ciśnienia,
• niektóre choroby psychiczne.

W przypadku kabergoliny istotne jest, czy stwierdzono u pacjentki wady zastawek serca. Leku Dostinex nie należy stosować długotrwale, jeśli stwierdzono u niego występujące obecnie lub w przeszłości reakcje w postaci zwłóknienia obejmujące płuca, przestrzeń zaotrzewnową lub serce. Występujące obecnie lub w przeszłości reakcje tego typu mogą wiązać się z poważnymi powikłaniami. Do niepokojących stanów należą między innymi zapalenie osierdzia oraz wysięk osierdziowy. Wysięk w obrębie opłucnej również wymaga oceny lekarskiej.

Działania niepożądane kabergoliny mogą obejmować:

• nudności,
• ból głowy,
• zawroty głowy,
• senność,
• ból brzucha,
• osłabienie,
• niedociśnienie ortostatyczne (spadek ciśnienia po zmianie pozycji ciała, na przykład podczas szybkiego wstawania),
• uderzenia gorąca.

Skutki uboczne mają różne nasilenie, dlatego nie każdy objaw wymaga odstawienia preparatu, ale niepokojące dolegliwości należy zgłosić lekarzowi.

Szczególnej uwagi wymagają:

• duszność,
• ból w klatce piersiowej,
• uporczywy kaszel,
• obrzęki,
• silny ból głowy,
• zaburzenia widzenia,
• znaczny wzrost ciśnienia.

Jeżeli pacjentka stosowała lek Dostinex długotrwale i stwierdzono nieprawidłowości mogące wskazywać na zwłóknienie lub chorobę zastawek, dalsze leczenie wymaga ponownej oceny.

Jak naturalnie i zdrowo wyciszyć laktację? Domowe sposoby

Jeżeli nie ma wskazań do szybkiego farmakologicznego zahamowania laktacji, produkcję pokarmu można ograniczać stopniowo. Podstawą jest zmniejszanie stymulacji piersi. Organizm dostosowuje ilość wytwarzanego mleka do częstotliwości opróżniania gruczołów piersiowych - im rzadziej pierś jest opróżniana, tym słabszy staje się bodziec do dalszej produkcji.

Naturalne wyciszanie laktacji może obejmować:

• stopniowe wydłużanie odstępów między karmieniami lub odciąganiem pokarmu,
• rezygnację kolejno z pojedynczych karmień zamiast nagłego odstawienia dziecka,
• odciąganie jedynie niewielkiej ilości mleka w razie silnego napięcia piersi - tylko do uzyskania ulgi,
• stosowanie chłodnych okładów na obrzękniętą pierś,
• noszenie dobrze dopasowanego, podtrzymującego biustonosza, który nie uciska nadmiernie gruczołu,
• obserwowanie piersi pod kątem zaczerwienienia, bolesnego stwardnienia i narastającego obrzęku.

Nie zaleca się ciasnego bandażowania piersi ani celowego znacznego ograniczania przyjmowania płynów. Takie metody nie są bezpiecznym sposobem na zahamowanie produkcji mleka. Kobieta powinna pić zgodnie z odczuwanym pragnieniem.

Podsumowanie

• Naturalna metoda na zahamowanie laktacji polega na stopniowym rzadszym karmieniu i odciąganiu mleka tylko do uzyskania ulgi (by nie stymulować produkcji). Pomagają chłodne okłady, a błędem jest bandażowanie piersi.
• Metoda farmakologiczna jest stosowana przy wskazaniach medycznych. Wszystkie leki hamujące prolaktynę są wyłącznie na receptę.
• Najczęściej przepisuje się Dostinex (kabergolinę). Drugi popularny lek, Bromocorn (bromokryptyna), nie jest już zalecany rutynowo ze względu na ryzyko poważnych powikłań krążeniowych.
• Zbyt nagłe odstawienie dziecka grozi bolesnym zapaleniem piersi.
• Leki hormonalne mogą powodować m.in. nudności, zawroty głowy oraz spadki nastroju.

FAQ - często zadawane pytania