Jak uśmierzyć ból trzustki?
Ból trzustki może wiązać się z silnymi dolegliwościami. Okazuje się jednak, że nie wszyscy potrafią go rozpoznać. Należy jednak wskazać, że ból trzustki, kiedy pojawia się zwykle nagle, jest swoistym sygnałem, świadczącym o nadmiernym obciążeniu tego narządu. Zazwyczaj do obciążenia trzustki dochodzi poprzez nadmierne spożycie alkoholu lub po spożyciu ciężkostrawnego posiłku. W takich przypadkach zazwyczaj odczuwany jest najczęściej ten ból w przedniej części brzucha lub w okolicy lędźwiowej, który może promieniować wzdłuż kręgosłupa. Niemniej jednak nawracające lub utrzymujące się dolegliwości bólowe trzustki są wskazaniem do pilnej diagnostyki, ponieważ ich przyczyną może być poważna choroba. Niezależnie jednak od rodzaju i nasilenia bólu, warto zmniejszyć dolegliwości, zazwyczaj znacząco obniżają jakość codziennego funkcjonowania i wykonywania obowiązków.
Co pomaga na ból trzustki?
Ból trzustki może być spowodowany spożyciem ciężkostrawnych potraw lub wypiciem znacznych ilości alkoholu. W tym przypadku ma charakter epizodyczny i można go złagodzić poprzez przyjęcie ogólnodostępnych leków rozkurczowych i przeciwbólowych bez recepty. Niemniej jednak niekiedy dolegliwości bólowe trzustki utrzymują się przez dłuższy czas. Wówczas istnieje duże prawdopodobieństwo, że dolegliwości są objawem choroby. W tym znaczeniu najczęstszymi schorzeniami jest ostre zapalenie trzustki lub przewlekłe zapalenie trzustki.
W przypadku bólu, który utrzymuje się przez dłuższy czas, doraźnie można stosować leki przeciwbólowe, a dodatkowo wdrożyć domowe sposoby na poradzenie sobie z dokuczliwymi dolegliwościami. Należy jednak wskazać, że występowanie niepokojących objawów oraz charakterystycznego bólu należy jak najszybciej skonsultować z lekarzem, który po rozpoznaniu przyczyny i postawieniu diagnozy wdroży odpowiednie leczenie.
Jaki lek na ból trzustki?
W przypadku wystąpienia dolegliwości bolącej trzustki, które nie utrzymują się przez dłuższy czas i występują jedynie epizodycznie, można sobie pomóc poprzez zastosowanie dostępnych bez recepty leków przeciwbólowych. Medykamenty można dobierać do stopnia nasilenia dolegliwości. W tym znaczeniu w bólu o małym i umiarkowanym nasileniu skuteczne będzie działanie paracetamolu. Z kolei w przypadku silniejszego bólu zastosować można odpowiednią dawkę ketonalu. Natomiast w ostrych dolegliwościach bólowych, które zazwyczaj towarzyszą ostremu czy przewlekłemu zapaleniu trzustki niekiedy konieczne okazać się może zastosowanie opioidów. Należy jednak wskazać, że leki opioidowe to silnie działające medykamenty, które dostępne są jedynie z przepisu lekarza na receptę. Dlatego też w celu złagodzenia silnych dolegliwości konieczna będzie wizyta u lekarza.
Dodatkowo jednym z szybszych i skuteczniejszych sposobów jest zastosowanie leków rozkurczowych, które dostępne są bez recepty. Pomocne okazać się mogą leki w postaci No-Spy czy Ibupromu.
Domowe sposoby na ból trzustki
W warunkach domowych nie należy samodzielnie próbować hamować czynności wydzielniczej trzustki ani podawać leków w formie iniekcji. Jeżeli napadowemu bólowi trzustki towarzyszą nudności oraz wymioty, może to świadczyć o rozwijającym się ostrym zapaleniu trzustki. W takiej sytuacji chory powinien natychmiast zaprzestać przyjmowania jakichkolwiek pokarmów i płynów oraz niezwłocznie zgłosić się na szpitalny oddział ratunkowy. Podstawowe znaczenie ma również zapobieganie incydentom bólowym. W tym znaczeniu istotną rolę odgrywa odpowiednia dieta, polegająca na spożywaniu potraw w mniejszej ilości i w mniejszych odstępach czasu. Pierwsza, darmowa pomoc w przypadku wystąpienia dolegliwości bólowych polega na wprowadzeniu lekkostrawnej diety. Należy zrezygnować z picia kawy, ostro doprawionych dań, słodyczy, a także wyrobów mącznych. Dodatkowo należy unikać potraw smażonych, a także wędzonych. Wskazana jest bowiem dieta lekkostrawna i niskotłuszczowa, z której całkowicie wyeliminowany jest alkohol, mogący nadmiernie obciążać trzustkę. Dodatkowo przy bólach trzustki, nawet tych występujących epizodycznie, nie powinno się palić papierosów.
„Jeżeli napadowemu bólowi trzustki towarzyszą nudności oraz wymioty, może to świadczyć o rozwijającym się ostrym zapaleniu trzustki.”
Warto wskazać, że po napadzie bólu należy przez 12-24 godziny zachować ścisłą dietę, dzięki czemu zmniejszy się ilość wydzielanego soku trzustkowego. Po tym czasie można powoli włączać lekkostrawne posiłki oparte głównie na łatwostrawnych węglowodanach. Należy zacząć od klejków, sucharków oraz rozgotowanych płatków owsianych. Dopiero w kolejnych etapach, gdy stan pacjenta się ustabilizuje, jadłospis stopniowo uzupełnia się o ograniczone ilości chudego białka (chudy twaróg, drób, chude ryby).
W okresie rewaldescencji, po pełnym wyleczeniu ostrego stanu lub w okresie remisji przewlekłych problemów z trzustką, niektórzy pacjenci po konsultacji z lekarzem stosują napary ziołowe wspierające ogólną pracę układu pokarmowego. Należy jednak pamiętać, że zioła nie leczą stanów zapalnych trzustki i nie wykazują udowodnionego działania regenerującego zniszczony miąższ tego narządu.
Należy jednak wskazać, że domowe leczenie ziołami powinno stanowić wyłącznie elementy wspierające funkcjonowanie trzustki w przypadku pojawienia się łagodnych dolegliwości bólowych. Z kolei leczenie bólu trzustki dostępnymi lekami przeciwbólowymi bez recepty przy pojawieniu się poważnych dolegliwości bólowych tego narządu w każdym przypadku należy skonsultować z lekarzem, by wyeliminować ryzyko pojawienia się poważnych chorób tego narządu.
Ból trzustki może pojawić się epizodycznie po wypiciu większej ilości alkoholu czy też zjedzeniu ciężkostrawnych potraw i wówczas wiąże się z nadmiernym obciążeniem narządu. Z tego względu warto mieć leki przeciwbólowe łagodzące dolegliwości zawsze przy sobie. Bóle różnego rodzaju i pochodzenia mogą bowiem pojawić się nieoczekiwanie. Z tego względu warto pamiętać o medykamentach, wybierając się na urlop. Leki w bagażu podręcznym o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym będą skuteczne w zwalczaniu dolegliwości bólowych różnego pochodzenia. Będą bowiem skuteczne w leczeniu bolących nerek, a także wrzodów żołądka.
Należy jednak wskazać, że leków przeciwbólowych i każdych innych medykamentów nie należy łączyć z alkoholem. Dodatkowo należy przestrzegać dawkowania farmaceutyków, by nie doprowadzić do groźnego przedawkowania tabletek.
Źródła:
- Bujko J., „Ogólna charakterystyka diet objętych systemem dietetycznym”, [w:] Bujko J.: Podstawy dietetyki, Wyd. SGGW, Warszawa, 2008,
- Hasik J., Lutomski J., „Ziołolecznictwo w chorobach wewnętrznych. Racjonalny poradnik dla lekarzy i farmaceutów”, Post Fitoter, 2000, 4
- Jarosz M., „Choroby trzustki”, [w:] Jarosz M.: Praktyczny podręcznik dietetyki, IŻŻ, Warszawa, 2010