Jak leczyć otyłość? Przyczyny, rozwój otyłości.

Otyłość to przewlekła choroba, która może mieć tak naprawdę wiele przyczyn. Nie ma niestety jednego środka, który mógłby rozwiązać problem otyłości na świecie. Leczenie otyłości należy wiązać raczej z wieloma wyrzeczeniami oraz odpowiednio dobraną farmakoterapią. Nie można również zapomnieć o aktywności fizycznej.
Jak leczyć otyłość?

Otyłość – definicja choroby otyłości

Otyłość wiąże się przede wszystkim z nagromadzeniem tkanki tłuszczowej. Choroba przewlekła tego typu uważana jest za jedno z najgroźniejszych oraz najbardziej skomplikowanych schorzeń. Przyczyny otyłości wynikają z różnych czynników – najczęściej środowiskowych. Mowa tu o nieprawidłowym odżywaniu, niskiej aktywności fizycznej, a także czynnikach psychologicznych, genetycznych i hormonalnych.

Chorobę przewlekłą, jaką jest otyłość, nazwano już pięćdziesiąt lat temu! WHO, czyli Światowa Organizacja Zdrowia wpisała ją na Międzynarodową Listę Chorób i Problemów Zdrowotnych.

Konsekwencje otyłości mogą być bardzo poważne. Przyczyny takiego stanu mogą wynikać z różnych aspektów – najczęściej są to czynniki środowiskowe, jednak zdarza się, że prawidłową masę ciała trudno utrzymać z uwagi na szereg różnych zaniedbań. Diagnostyka otyłości wymaga indywidualnego podejście. Leczenie otyłości również powinno być dobrane bezpośrednio do przypadka danego pacjenta.

Otyłość czy nadwaga – poziom tkanki tłuszczowej

Tkanka tłuszczowa gromadzi się w różnych miejscach. Do tego, by określić, czy faktycznie jest jej za dużo i czy u danej osoby występuje nadwaga czy otyłość, konieczne będzie przeprowadzenie różnych testów.

Wskaźnik BMI

Główną metodą określenia poziomu otyłości jest wskaźnik masy ciała BMI. Określa on dokładnie poziom tkanki tłuszczowej w organizmie. Obliczenia takie są banalnie wręcz proste – dokonuje się tego dzieląc masę ciała w kilogramach przez wzrost podniesiony do kwadratu, który powinien być wyrażony w metrach. Warto jednak zauważyć, że wskaźnik ten nie jest zbyt wiarygodny u kobiet w ciąży, sportowców i osób dorosłych o rozbudowanej tkance mięśniowej, rosnących jeszcze dzieci oraz osób starszych.

Klasyfikacja BMI przedstawia się następująco: wynik mniejszy niż 18,5 oznacza niedowagę, z kolei od 18,5 do 24,9 prawidłowa masę ciała.

Wynik w granicach 25 – 29 oznacza nadwagę, od 30 do 34,9 otyłość pierwszego stopnia, od 35 do 39,9 otyłość drugiego stopnia, a powyżej 40 to otyłość trzeciego stopnia, zwana również otyłością olbrzymią lub złośliwą.

Pomiar tkanki tłuszczowej

Pomiaru takiego dokonuje się przy użyciu specjalistycznych wag bądź też podobnych urządzeń, które można znaleźć w gabinetach lekarskich bądź dietetycznych. Nadwaga jest diagnozowana wówczas, gdy zawartość tkanki tłuszczowej w przypadku mężczyzn wynosi od 20 do 25 procent; u kobiet widełki takie wynoszą od 30 do 35 procent. Wszystkie wyniki powyżej wypisanych norm kwalifikują się jako otyłość.

Mierzenie obwodu talii

Talia to najszersze miejsce w obrębie całego brzucha. Duże nagromadzenie w postaci tkanki tłuszczowej sprawia, że trudno jest dokonać takiego pomiaru. Pomóc w tym może lekarz bądź dietetyk.

U kobiet rozmiar talii, który kwalifikuje się na nadwagę, wynosi od 80 do 87; u mężczyzn z kolei od 90 d0 94. Wynik powyżej ten normy wskazuje na otyłość.

Jak leczyć otyłość?

Otyłość – przyczyny środowiskowe

Przyczyny otyłości najczęściej wynikają z czynników środowiskowych. Zdiagnozowanie aspektów, które odpowiadają za nadmiar masy ciała, są bardzo istotne i zależą w dużej mierze od prawidłowego leczenia otyłości.

Czynniki środowiskowe związane są przede wszystkim z naszym codziennym życiem. Nieprawidłowe nawyki żywieniowe czy całościowy styl życia danej osoby może prowadzić właśnie do takiego stanu. Lista przyczyny otyłości jest bardzo rozbudowana – często są to czynniki, z których chory nawet nie zdaje sobie do końca sprawy.

Nieprawidłowe odżywianie

W tym zakresie chodzi nie tylko o spożywaniu tłustych potraw, ale także o sposoby ich przyrządza czy spożywania. Jedzenie posiłków zbyt obfitych bądź takich, które mają gęstą wartość energetyczną może powodować odkładanie się tłuszczu zarówno u osób dorosłych, jak i dzieci. Wpływ na to mogą mieć także zakłócenia w porach spożywania posiłków, nieregularne jedzenie i podjadanie, nie jedzenie śniadań, zbyt późne jedzenie kolacji, picie napojów słodzonych oraz niechęć do próbowania nowych produktów.

Zakupy żywności

Skutki otyłości mogą pojawić się również w wyniku kupowania i spożywania produktów wysoko przetworzonych, które zawierają konserwanty, ulepszacze oraz sztuczne barwniki. Zgubne może być również spożycie owoców i warzyw, które były pryskane środkami chemicznymi. Warto również brać pod uwagę cenę kupowanych produktów spożywczych – zdarza się bowiem, że najtańsze produkty są po prostu niskiej jakości i nie zawierają żadnych składników odżywczych. Zmiana nawyków żywieniowych jest zatem konieczna!

Brak aktywności fizycznej

Otyłość to choroba cywilizacyjna. Związana jest również z tym, że chorzy unikają zbilansowanej diety, a także mało się ruszają. Ruch fizyczny jest niezbędny do tego, by nie tylko zachowywać odpowiednią masę ciała, ale także by ciało w całości funkcjonowało prawidłowo. Unikanie jakichkolwiek zajęć fizycznych może mieć fatalne wręcz skutki. Powikłania takiego stylu życia to nie tylko otyłość, ale również zaburzenia lipidowe, choroba niedokrwienna serca czy występowanie niektórych typów nowotworów. Zwiększenie aktywności fizycznej z pewnością pomoże uporać się ze skutkami otyłości, pomoże pozbyć się zbędnej masy ciała, a także znacząco poprawi samopoczucie pacjenta.

Stres

Wpływ na powiększenie masy ciała ma również stres i szybkie tempo życia. Często zdarza się, że sytuacje napięciowe powodują przyjmowanie znacznie większej ilości pokarmów – nawet, jeśli jedzenie nie ma zbyt wiele wspólnego z głodem. Sięganie po produkty niskiej jakości przekąski, osoby w stresie poprawiają sobie samopoczucie. Skutki takiej diety mogą być jednak bardzo poważne; wiążą się one nie tylko ze zwiększoną ilością tkanki tłuszczowej – może dojść nawet do pojawienia się chorób współistniejących.

Otyłość – przyczyny psychologiczne

Otyłość klasyfikuje się również jako choroba, która ma podłoże psychiczne. Problemy emocjonalne czy różnego rodzaju schorzenia sprawiają, że pacjenci mogą mierzyć się właśnie z otyłością. Chorzy, którzy cierpią na otyłość, bardzo często mają również niską samoocenę, obniżony nastrój bądź depresję. W niektórych przypadkach jedzenie po prostu zastępuje ważne potrzeby emocjonalne – na przykład bezpieczeństwo, miłość, szacunek czy uznanie.

Często pojawia się również zespół nocnego jedzenia. Chodzi między innymi o niejedzenie posiłków rano, zjadanie większości posiłków w godzinach nocnych oraz wieczornych, trudności z zasypianiem, jak również z lunatyzmem.

Chorzy na otyłość mogą mieć również zespół kompulsywnego jedzenia. Chory zjada wówczas duże ilości pokarmu – na przykład pod wpływem zdenerwowania, smutku, samotności, a nawet znudzenia. W takiej sytuacji jakość oraz ilość zjadanego pokarmu nie ma większego znaczenia.

Przy otyłości pojawia się również uzależnienie od jedzenia. To wewnętrzny przymus przyjmowania dużej ilości pokarmów, który charakteryzuje się często całkowitym brakiem kontroli. Chory odczuwa także fizyczne oznaki odstawienia, które pojawiają się w momencie diety. Mowa tu o drżeniu mięśni, a także spożywaniu jedzenia w amoku – mimo, że pacjent ma świadomość szkodliwości takiego procesu.

Otyłość – przyczyny hormonalne

Leczenie farmakologiczne otyłości czy wprowadzanie innych metod, mających na celu właśnie uporanie się z tymi dolegliwościami, wymaga szczegółowego określenia przyczyny takiego stanu. Jeśli chodzi o aspekty hormonalne, to najczęściej pojawia się zespół Cushinga. Polega on na tym, że kortyzol wydzielany w momentach stresu, wywołuje u pacjenta potrzebę spożywania większej ilości pokarmów.

Redukcję masy ciała może uniemożliwiać również niedoczynność tarczycy, która jest zaawansowana i nie leczona.

Otyłość – czynniki genetyczne

Na pojawianie się dodatniego bilansu energetycznego u danego pacjenta, wpływ mogą mieć również czynniki genetyczne. Dotyczy to przede wszystkim genu FTO, który znacznie zwiększa ryzyko występowania otyłości. Za pojawienie się takiej choroby odpowiada jednak wiele innych genów.

Rodzinne występowanie nadwagi wiąże się przede wszystkim z dziedziczeniem nieprawidłowych nawyków żywieniowych. Znikomy procent przypadków otyłości zależy wyłącznie od uszkodzenia funkcji poszczególnego genu.

Do leczenia otyłości nie przyłoży się żadna dieta odchudzająca. Przyrost masy ciała może nadal postępować w wyniku posiadania złych nawyków żywieniowych. Zmiana takiego stylu oraz wprowadzenie aktywności fizycznej może w pewnym stopniu pomóc w pozbyciu się stopnia otyłości.

Leczenie zachowawcze nadwagi i otyłości to także spożywanie znacznie mniej kalorii, niż faktycznie potrzebuje dany organizm. Ilości te mogą być jednak bardzo różne – zależą nie tylko od wieku pacjenta, ale również jego sprawności, rodzaju wykonywanej pracy, zaawansowania otyłości, rozmiaru w okolicy jamy brzusznej, a także innych schorzeń.

Ustalenie prawidłowej ilości kalorii w danym przypadku możliwe jest podczas konsultacji z dietetykiem. Uzyskanie korzystnego efektu leczniczego nie jest wcale trudne – wymaga jednak czasu oraz zaangażowania.

Profilaktyka otyłości wiąże się także z rodzajem aktywności ruchowej. Powinna być ona dostosowana do stanu zdrowia, kondycji fizycznej, a także stopnia zaawansowania choroby u danej osoby. Warto pamiętać, że przy otyłości nie można wykonywać wielu ćwiczeń!

Jak leczyć otyłość?

Rodzaje aktywności fizycznej bezpiecznej dla osób z otyłością

Pacjenci z otyłością powinni skupić się na prostych ćwiczeniach w wodzie – na przykład na wodnym aerobiku czy po prostu pływaniu. Z powodzeniem mogą także uprawiać nordic walking, niektóre ćwiczenia pilates, jak również jazdę na rowerze, która wspomaga proces odchudzania.

Aktywności niewskazane przy otyłości

Osoby z otyłością nie powinny wybierać się na takie zajęcia, jak step, zumba, tabata czy ćwiczenia na trampolinach. Zabronione są również ćwiczenia z elementami akrobatyki, skoki czy trening obwodowy. Nie powinno się również decydować na szybkie lub długodystansowe bieganie.

e-recepta online

Wypełnij wywiad, Odbierz receptę już w 15 min

Tylko 59,00 zł

Leczenie otyłości za pośrednictwem leków

Jak zostało już wspomniane, przyczyn otyłości może być wiele. Znalezienie ich jest niezbędne do leczenia otyłości, które przyniesie pozytywne efekty. Utrata masy ciała na skutek wysiłku fizycznego to jeden z etapów walki z otyłością. Niektórzy lekarze nakłaniają pacjentów do przyjmowania leków na receptę – pomocne są one szczególnie przed planowanym zabiegiem. Chirurgiczne leczenie otyłości wymaga niejako redukcji masy ciała, zatem pacjenci mogą przyjmować leki, które znacząco wydłużają uczucie sytości bądź też hamują wchłanianie w jelitach tłuszczu spożytego wraz z posiłkami. Do leczenia otyłości niezbędna będzie przede wszystkim diagnoza lekarska – nie warto samodzielnie poszukiwać złotych środków w typie suplementów, które gwarantują natychmiastową utratę wagi.

Otyłość – leczenie a nadciśnienie tętnicze

Chirurgia bariatryczna w leczeniu otyłości to metoda, którą wykorzystuje się w przypadku choroby trzeciego stopnia. W takiej sytuacji najczęściej dochodzi do poważnych powikłań – na przykład cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego, a nawet choroby zwyrodnieniowej stawów.

Rodzaje operacji bariatrycznej

W Polsce wykonuje się trzy różne zabiegi bariatryczne. Pierwszy to rękawowa resekcja żołądka, drugi to by-pass żołądkowy, a trzeci – wykonywany jednak rzadziej – polega na założeniu pa

Obecnie w Polsce wykonuje się trzy rodzaje operacji bariatrycznych:

Celem każdej z tych operacji jest nie tylko ograniczenie objętości żołądka, aby chory mógł spożywać mniejsze porcje, ale przede wszystkim wyłączenie z działania tej części żołądka, w której produkowana jest grelina, czyli tzw. hormon głodu. Wszystkie trzy zabiegi są refundowane przez NFZ.

Metodą pośrednią jest implantacja tzw. balonu żołądkowego. Stosuje się ją przede wszystkim u chorych na otyłość skrajnie olbrzymią (BMI 50+), którzy w ramach przygotowania do głównej operacji bariatrycznej muszą zredukować masę ciała nawet o kilkadziesiąt kilogramów.

Warto wiedzieć

Zabiegi wyszczuplające to nie chirurgia bariatryczna! Lipo-suction, czyli odsysanie tłuszczu, GUAM, masaż limfatyczny, odchudzanie termiczne GOLF i inne zabiegi przyczyniają się wprawdzie do redukcji tkanki tłuszczowej, ale sprawdzają się głównie przy nadwadze, bo ich zadaniem jest wymodelowanie sylwetki, ujędrnienie mięśni, uelastycznienie skóry, a nie leczenie nadwagi i otyłości.

Otyłość – wsparcie psychologiczne leczenia

Do metod wspierających leczenie nadwagi i otyłości zalicza się tzw. terapię behawioralną. Pomaga choremu zmodyfikować zachowania żywieniowe, uczy technik kontroli procesu jedzenia, ale też wzmacnia jego motywację do leczenia i pomaga zrozumieć czym jest sama choroba otyłości i jakie ma konsekwencje. Z kolei pacjentom, u których leczenie otyłości utrudniają m.in. niska samoocena, zaburzenia depresyjne, zespół kompulsywnego jedzenia zaleca się skorzystanie z psychoterapii.

Nadwagę i otyłość leczy się stopniowo. Najlepszy ubytek masy ciała to na początku leczenia 1 kg, a później 0,5 kg tygodniowo.

Jak leczyć otyłość?

Otyłość – konsekwencje nieleczenia otyłości

Otyłość nie tylko sama w sobie jest chorobą, ale powoduje rozwój ok. 50 innych schorzeń. Może też zwiększać ryzyko cięższego przebiegu takich chorób jak grypa, COVID-19 czy krztusiec.

Redukcja masy ciała już na poziomie od 5 do 10 proc. nadwagi zmniejsza ryzyko rozwoju powikłań otyłości, a jeśli już do nich doszło powoduje zmniejszenie ich nasilenia.

1/ Powikłania metaboliczne wynikające z nadmiaru tkanki tłuszczowej wewnątrz jamy brzusznej:

2/ Choroby wynikające z nadmiernego obciążenia organizmu tkanką tłuszczową:

3/ Zmiany emocjonalne wpływające na jakość życia chorego:

  • niska samoocena i brak samoakceptacji,
  • zaburzenia w postrzeganiu rozmiarów, parametrów własnego ciała,
  • izolacja od bliskich i społeczeństwa,
  • zaburzenia snu,
  • lęki,
  • depresja.

4/ Inne zaburzenia w pracy organizmu:

  • kamica pęcherzyka żółciowego,
  • zwiększone ryzyko powikłań w trakcie znieczulenia do operacji,
  • powikłań pooperacyjnych i okołoporodowych,
  • nieprawidłowości w budowie i rozwoju płodu.

 

Jeśli chcesz skutecznie leczyć nadwagę i otyłość musisz uświadomić sobie i zaakceptować że:

  • otyłość to choroba i trzeba ją leczyć, a nie “walczyć” z nią lub od czasu do czasu “odchudzać” przy pomocy kolejnych “diet-cud”,
  • im wcześniej poznasz przyczynę otyłości i rozpoczniesz leczenie – najlepiej już na etapie nadwagi – tym większa szansa, że choroba się u ciebie nie rozwinie, ale…
  • … na leczenie otyłości nigdy nie jest za późno,
  • leczenie otyłości to proces długi, trudny i wymaga indywidualnego podejścia do każdego chorego, a nie sztampowych recept w stylu “mniej jedz, więcej się ruszaj“,
  • leczenie otyłości powinno być prowadzone przez interdyscyplinarny zespół składający się z lekarza, dietetyka, psychologa i fizjoterapeuty,
  • podstawą leczenia otyłości jest przyjęcie pomocy od profesjonalistów i szczera, systematyczna współpraca z nimi,
  • jeśli już masz nadwagę lub zachorowałeś na otyłość, dzięki różnym metodom możesz doprowadzić do redukcji masy ciała, ale do końca nie wyleczysz się z tej choroby – wystarczy, że wrócisz do stylu życia sprzed leczenia, a w krótkim czasie dojdzie u ciebie do ponownego przyrostu masy ciała,
  • jeśli chcesz odnieść sukces w leczeniu otyłości, to nie mierz go szybkością utraty wagi lub ilością utraconych kilogramów, ale trwałością tych efektów oraz poprawą twojego stanu zdrowia i jakości życia.
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on google
Share on email